filmjaar 2016

Herhalen

Tips van De Bankzitter

Martin ten Broek ,

Dit weekend komen er een paar zeer mooie films op tv, waaronder Tinker Tailor Soldier Spy, naar een verhaal van John le Carré, met prachtig camerawerk van Hoyte van Hoytema. Een film om meerdere keren te bekijken.

Er zijn mensen die The Sound of Music tientallen keren gezien hebben. Zelf kijk ik ook wel eens een film die ik al eerder gezien heb. Om in een goed humeur te komen kijk ik bijvoorbeeld soms een stukje uit The Blues Brothers, die scène waarin Jake in de kerk van Reverend Cleophus James het licht ziet. Als ik behoefte heb aan schoonheid kan een stukje Wong Kar-Wai wonderen doen. En voor troost kun je altijd terecht bij Paul Thomas Anderson, die laat zien dat ook voor anderen het leven niet altijd een pretje is.

Maar Tinker Tailor Soldier Spy moest voor een andere reden nog een keer bekeken worden: omdat het een nogal ingewikkelde film is. Gebaseerd op een roman van John le Carré, die ik decennia terug gelezen heb. De film keek ik een paar jaar terug. Toch kon ik me onlangs met geen mogelijkheid voor de geest halen hoe het nu ook alweer precies verliep in dit complexe verhaal over spionnen en dubbelspionnen.

Voor mensen die het boek niet lazen en de film voor het eerst gaan kijken, is een handreiking misschien gewenst: The Circus is in de film de benaming voor de Britse geheime dienst, Control is het hoofd van die dienst, George Smiley is zijn trouwe onkreukbare ondergeschikte, en het draait allemaal om een dubbelspion – in jargon: een mol – die onder controle staat van KGB-hotemetoot Karla, oude aartsvijand van de Britten. Smiley moet uitzoeken wie de mol is, no pun intended.

De manier waarop dat allemaal gebeurt is subtiel en elegant, de boeken van Le Carré over het schaakspel tussen de Britse geheime dienst en hun opponenten van de KGB zijn terecht veelgeprezen. (Na de koude oorlog publiceerde Le Carré ook romans over andere onderwerpen, bijvoorbeeld The Constant Gardener, in 2005 door Fernando Mereilles mooi verfilmd met Ralph Fiennes en Rachel Weisz, maar de Smiley-boeken behoren tot zijn beste werk.)

In Tinker Tailor Soldier Spy worden alle belangrijke rollen ingevuld door topacteurs als Gary Oldman, Benedict Cumberbatch, Toby Jones, Tom Hardy en nog vele anderen. De geweldige Hoyte van Hoytema stond achter de camera. Het production design werd gedaan door Maria Djurkovic (The Imitation Game). Dus is het absoluut geen straf om de film nog een keer te bekijken.

Tikje academische maar zeker interessante analyse van de werkwijze van Van Hoytema

En wie weet, kijk ik hem over een tijdje nog een keer. Ik weet nu wel wie de schurk is, en waarom, maar dan is het altijd nog leuk om te zien hoe auteur Le Carré, scriptschrijvers Bridget O'Connor en Peter Straughan, en regisseur Tomas Alfredson ons uiteindelijk naar die conclusie leiden.

Tinker Tailor Soldier Spy, zondag, 22.20 uur, Fox

MEER AANRADERS

VRIJDAG

The Kids Are All Right, 21.20 uur, NPO 3. Mooie warme grappige film over de perikelen van het gezin van twee lesbiënnes. Prima acteurs.

The Guard, 23.05 uur, NPO 3. Geestige cultuurclash tussen een FBI-agent (Don Cheadle) en een Ierse brigadier ( Brendan Gleeson), die samen op zoek gaan naar zware misdadigers in een Iers kustplaatsje.

ZATERDAG

Séraphine, NPO 2 , 0.10 uur. Mooie, ontroerende biopic over werkster Séraphine, die fraaie naïeve schilderijen maakt, en haar ontdekker, kunstverzamelaar Uhde. Bekroond met maar liefst zeven Césars.

L.A. Confidential , BBC 1, 0.20 uur. Uitstekende, pittige misdaadfilm, met een script van Brian Helgeland, gebaseerd op een roman van James Ellroy. Kim Basinger won een Oscar voor haar prima rol als damsel in distress, Russell Crowe is een agent die een hekel heeft aan mannen met losse handjes.

ZONDAG

The Act of Killing, 22.20 uur, Canvas. Huiveringwekkende, briljante documentaire waarin misdaden tegen de menselijkheid in het anticommunistische Indonesië van enkele decennia terug slim en gruwelijk worden gereconstrueerd.

High Fidelity, 0.15 uur, BBC 1. Mooie verfilming van een geestige roman van Nick Hornby, met John Cusack als eigenaar van een platenzaak met veel pretentie en weinig omzet.