nieuwe site?

Maakbaarheid?

Tips van De Bankzitter

Rick de Gier ,

Hoe maakbaar is het leven? Daarover ging het afgelopen zondag in Zomergasten met de Vlaamse schrijfster Griet Op de Beeck. Wie nog niet klaar is met het onderwerp, kan er dit weekend verder over nadenken aan de hand van een paar uitstekende films.

Griet Op de Beeck vertelde in Zomergasten dat zij heilig gelooft in de maakbaarheid van de mens: in principe zou iedereen in staat moeten zijn z’n eigen ellende te overstijgen en iets van z’n leven te maken. Daarbij sprak ze nadrukkelijk als ervaringsdeskundige, want zelf heeft Op de Beeck – met de nodige therapeutische hulp – allerlei obstakels uit haar jeugd overwonnen om na haar 35e alsnog schrijfster te worden. Met overweldigend succes.

'Uw leven, dat is van u!’ sprak ze vol overtuiging. Zo van: maak er iets van! Ik vond dat wel een inspirerend adagium, maar moest er ook nog even over nadenken. Zou het leven voor de meeste mensen echt zo maakbaar zijn? Op de Beeck zette tijdens de avond wel wat kanttekeningen bij haar betoog: goede hulp is essentieel, en in sommige gevallen zijn mensen wel heel ver heen. Maar toch: in principe is er altijd hoop.
×
Bekijk de aflevering hier terug.

Wie het leuk vindt om nog even over dit thema door te filosoferen, kan dit weekend een aantal toepasselijke films op tv bekijken. Voor pessimisten is er de Braziliaanse hit Cidade de Deus, een keiharde film over drugsbendes in een sloppenwijk van Rio de Janeiro. Kinderen en tieners gaan hier schietend en verkrachtend over straat, iedereen is aan de drugs, de ene afrekening volgt op de andere. Heel incidenteel weet iemand aan het geweld te ontsnappen, maar uiteindelijk denk je vooral: is dit niet gewoon een hopeloze situatie? 

Aan de andere kant: in het ontroerende Amerikaanse drama Short Term 12 (eveneens vrijdag te zien) leren we ook een hele groep verknipte jongeren kennen, maar voor hen is de toekomst veel rooskleuriger. De begeleiders van de woongroep waarin deze kids verblijven zetten zich met hart en ziel voor hen in – met zichtbare resultaten. Sterker nog: die begeleiders blijken zichzelf ook allemaal aan probleemgezinnen te hebben ontworsteld. Echt een film voor Griet Op de Beeck dus. 

Wie er na deze films nog altijd niet uit is, kan zaterdag naar Another Year kijken. Als ergens de vraag naar de maakbaarheid van geluk centraal staat, is het wel in het werk van de Britse regisseur Mike Leigh. In deze film (misschien wel zijn beste) ontmoeten we de al jaren gelukkig getrouwde Gerri en Tom, die regelmatig mensen over de vloer krijgen die allesbehalve gelukkig zijn. Another Year is enerzijds opgewekt en hoopvol – want wie zou er niet oud willen worden zoals dit stel? Maar anderzijds blijf je met een knagend gevoel achter. Want hoeveel liefde al die gasten van Gerri en Tom ook ontvangen, ze blijven maar ongelukkig. De hartverscheurende slotscène van de film suggereert dat er een kloof bestaat tussen de have’s en de have-nots die misschien wel nooit overbrugd kan worden. 

Enfin, zondag is er weer een nieuwe Zomergasten, met hoogleraar interne geneeskunde Andrea Maier. Die werpt geheid weer allerlei andere onmogelijke dilemma’s op .    Cidade de Deus, vrijdag, 21.00 uur, Canvas Short Term 12, vrijdag, 0.05, BBC 2 Another Year, zaterdag, 0.05, NPO 2   MEER AANRADERS
VRIJDAG ParaNorman, 20.30 uur, SBS 9. Liefdevol gemaakte stopmotion-zombiefilm rond een paranormaal begaafd jochie dat de gemeenschap moet zien te verlossen van een vloek van een heks. Duidelijk beïnvloed door het werk van Tim Burton.   Ida, 23.45 uur, NPO 2. Verstild meesterwerk over een jonge non die in het Polen van de jaren zestig schokkende ontdekkingen doet over haar achtergrond. Alleen al de moeite vanwege de prachtige zwart-witshots, waarvan je sommige zo aan de muur zou willen hangen.   ZATERDAG
Mission: Impossible – Ghost Protocol, 20.00 uur, RTL 5. Deel vier in de Mission : Impossible-reeks is vooral de moeite waard vanwege de spectaculaire stunts. Tom Cruise hangt ditmaal onder meer – zonder stuntman – aan ’s werelds hoogste wolkenkrabber.   Potiche,  22.45 uur, Canvas. Geslaagde komedie van François Ozon, waarin Catherine Deneuve de vrouw speelt van een fabriekseigenaar die door zijn personeel wordt gegijzeld.   ZONDAG
None but the Brave, 15.00 uur, BBC 2. Interessante WOII-niemendal, al is het maar omdat dit de enige film was die superster Frank Sinatra ooit zelf regisseerde. Een groepje Amerikaanse mariniers strandt op een door Japanners bezet eiland.    The Physician, 23.25 uur, NPO 2. De keuzefilm van Zomergast Andrea Maier is een indrukwekkend epos over een Britse jongen die in de elfde eeuw in de leer gaat bij een Perzische arts.