16-27 nov

niet te missen

gerhard busch, elja looijestijn, willem van tuijl en ilse van der velden

festivaltips van insiders

ally derks (directeur idfa)

‘Heel bijzonder is de vierdelige serie Death Row van Werner Herzog waarin hij een aantal Amerikaanse gevangenen portretteert in de dodencel. Hij opent iedere aflevering met een statement waarin hij zegt dat hij een Duitser is, afkomstig uit een andere historische achtergrond en dat hij principieel tegen de doodstraf is. En dan vertellen ze wat ze hebben gedaan – wat ook vreselijk is. Het is sober gemaakt met heel weinig middelen en op de een of andere manier is het zo enorm beklemmend geworden. Killing Time van de Nederlander Jaap van Hoewijk gaat ook over death row, maar dan met name over de familie. Daaruit blijkt vooral het enorm klinische van zo’n doodstraf. Huiveringwekkend, allebei. Oh, en Crash Reel mag ook niemand missen. Absolute must.’

Ain't misbehavin'

kevin macdonald (regisseur one day in september, the last king of scotland)

‘De film waar ik het meest naar uitkijk ligt wellicht nogal voor de hand: Ain’t Misbehavin’ van de onvergelijkbare Marcel Ophüls. Ik vind al zijn films grappig (én bijzonder serieus), volstrekt eigenzinnig en ook heel intelligent. Ik ben extra opgewonden, omdat ik dacht dat Marcel gestopt was met films maken, waardoor deze film voelt als een cadeautje. Ik weet niet eens waar het over gaat. Iets met memoires, dacht ik. Aangezien ik bijna nog meer houd van de films van zijn vader dan van de zijne, hoop ik veel meer te weten te komen over hun relatie, en waarom Marcel voor non-fictie koos in plaats van fictie. Mijn grootvader maakte fictiefilms, en hij schreef grappig genoeg het script voor de eerste film van Marcel, een verloren korte film met de heerlijke titel: Dan nog liever levertraan (originele titel: Dann schon lieber Lebertran). Beiden ontvluchtten Duitsland in 1933, dus misschien krijg ik dankzij deze film ook nog iets te weten over mijn familiegeschiedenis. En begrijp ik beter waarom ik zelf heen en weer geslingerd word tussen fictie en non-fictie. Iets heel anders: ik ben ook heel benieuwd naar Kitty Greens pamfletfilm Ukraine Is Not a Brothel. Ik heb er veel over gehoord en vermoed dat in de film belangrijke zaken aan de orde worden gesteld.’

jan müller (directeur instituut beeld en geluid)

‘Elf Nederlandse Oscarwinnaars en Oscargenomineerde films, kort en lang, fictie en documentaire, hebben wij het afgelopen jaar gerestaureerd. Bijna alsof ze gisteren zijn gedraaid, zo goed zien ze er weer uit. Een selectie wordt voor het eerst vertoond tijdens Idfa
– fantastisch, op zo’n internationaal festival. Sky over Holland van John Fernhout uit 1967 vind ik zo bijzonder; je ziet oer-Hollandse beelden, gekoppeld aan schilderijen uit de Gouden Eeuw. Rivieren die door het land kronkelen in olieverf, en daarna soortgelijke beelden van echte landschappen gefilmd vanuit de lucht. Het is echt een pareltje. Maar er zit meer achter: eigenlijk is dit de mooiste geschiedenisles ooit gemaakt.’

niek koppen (regisseur dutch darlings)

‘Ik kijk net als ieder jaar met name uit naar de grote internationale films waar ik over heb gelezen of gehoord, zoals The Armstrong Lie van Alex Gibney, The Last of the Unjust van Claude Lanzmann en The Unknown Known van Errol Morris over Donald Rumsfeld. Een film over Rumsfeld wil je zien, en ik denk heel veel mensen.

Ik ben altijd wel gevoelig voor wat ik lees of hoor; over The Armstrong Lie, de nieuwe film van Alex Gibney, las ik iets in verband met het Filmfestival van Venetië waar hij te zien was. Grote documentaires zoals deze wil ik gewoon snel zien. Daar verheug ik me dan echt op. Dat is het mooie van Idfa, dat je van die grote films kunt zien.’

nathalie windhorst

‘Beslist one to watch is de epische documentaire The Unknown Known van Errol Morris over Donald Rumsfeld. Niet verteld door journalisten, academici en andere kenners, maar door Rumsfeld zelf. Die keuze maakt deze documentaire zo goed, en ook zo passend bij de VPRO. Het levert een andere film op dan mensen verwachten. Door de man zelf te laten vertellen over de dilemma’s waarmee hij worstelde en de keuzes die hij maakte, krijgen we een film van binnenuit. Je hoeft het nog niet met hem eens te zijn, maar je krijgt wel een uniek inkijkje in zijn manier van denken.'

joe piscatella (regisseur #chicagogirl: the social network takes on a dictator)

‘Twee films waar ik naar uitkijk zijn The Armstrong Lie van Alex Gibney en Death Row II van Werner Herzog. Ik ben een groot fan van beide regisseurs. Hun werk raad ik sowieso aan. Ik geloof dat er dit jaar op Idfa twee of drie films van Herzog te zien zijn.’

gerhard busch (cinema.nl)

‘Ik ben zeer benieuwd naar het regiedebuut van acteur-komiek Mike Myers (Austin Powers; Wayne’s World), de documentaire Supermensch: The Legend of Shep Gordon. Over Hollywood-agent Shep Gordon, die begon als drugsdealer voor Jimi Hendrix en Janis Joplin, en via Alice Cooper terecht kwam in Hollywood en daar een goede vriend werd van ondermeer Sylvester Stallone, Michael Douglas, en... Mike Myers zelf. Verder ga ik zeker naar The Stone Roses: Made of Stone. Over de – in Engeland tenminste – invloedrijke rockgroep The Stone Roses. Niet dat ik dat zo’n fijne band vind, maar wel omdat ik een fan ben van regisseur Shane Meadows, maker van de fantastische (fictie)film Dead Man’s Shoes.’

The legend of shep Gordon

jaap van hoewijk (regisseur killing time)

‘Ik houd enorm van muziekdocumentaires. Het liefst zou ik alle muziekfilms op Idfa zien. Als ik de muziek leuk vind, dan is de film voor mij al geweldig. Mijn droom is om ooit ook een muziekfilm te maken. De film moet de muziek dienen. Dat maakt het een enorme uitdaging om het dan ook filmisch interessant te maken. Daarnaast ben ik benieuwd naar Awake in a Bad Dream, over borst-kanker, van Petra en Peter Lataster. Ik hoor goede verhalen van bekenden die daaraan meewerkten. Ik ben ook enorm nieuwsgierig naar Lille im dritten Kriegsjahr, een Duitse film uit 1917. Een soort propagandafilm? Misschien is het wel niets.’

Awake in a bad dream

orwa nyrabia (producent van openingsfilm return to homs)

‘Niet te missen is de nieuwe film van Wang Bing, Alone. Bing is een buitengewone, zeer geduldige en gevoelige Chinese filmmaker. Zijn werk shockeert vanwege de eenvoud van de observaties en de intieme relatie met zijn hoofdpersonen, vaak binnen een extreem harde realiteit. In het programma-onderdeel ‘First Appearance’, zijn altijd geweldige nieuwe talenten te zien. Dit jaar verheug ik me op Ariel van Laura Bari. Een paar jaar geleden maakte ze Antoine, waarin ze blijk gaf van een fantastisch talent en een dappere stilistische benadering. Ik ga zeker Pussy vs Putin bekijken. Ik ken de filmmakers niet, maar Pussy Riot was een interessant fenomeen en ik heb zeker een hekel aan poetin. Zelfs Marcel Ophüls, een van de levende legendes van de documentairewereld, is terug met Ain’t Misbehavin’. Er is geen ander festival ter wereld dat zo’n groot en geweldig programma biedt.’