Ga naar de Tegenlicht website
  CY     CZ     EST     H     LT     LV     M     PL     SLO     SK  
 Banden met Nederland»

 
  Nederlanders in Estland

In het VPRO programma Wereldnet (dagelijks om 12 uur op 747AM) berichten Nederlanders in den vreemde over allerlei zaken die de gemoederen in hun land bezig houden, maar die de Nederlandse media waarschijnlijk nooit bereiken. De correspondenten van Wereldnet zijn zeer divers; de één is arts, de ander huisvrouw. Ze hebben gemeen dat ze goed op de hoogte zijn van de cultuur waarin ze zich bevinden. Ook in de meeste kandidaat lidstaten bevindt zich een Wereldnet correspondent. Tegenlicht vroeg hen hoe de burgers in hun land denken over de toetreding tot de Europese Unie.


 
Antoon van Rens
Antoon van Rens studeerde geschiedenis in Leiden, maar besloot zijn studie af te maken aan de universiteit van Tartu. Na zijn studie bleef hij er wonen, en werkt bij een transportonderneming. Daarnaast geeft hij Engels op een gymnasium.
   
 

Welke wetten zijn er veranderd om aan de toetredingseisen van de Europese Unie te kunnen voldoen?
De afgelopen jaren zijn er in Estland een hele reeks veranderingen doorgevoerd in de regelgeving. De wetwijzigingen beinvloeden het Estse leven op allerlei punten. Zelf de kleur van het Estse paspoort dient aangepast te worden. In de Postimees van 31 oktober wordt geschreven over de eis van de EU dat de Esten de kaft van hun pas van donkerblauw naar bordeaux rood verwisselen.

Ondanks, dat de meeste mensen toch wel voor toetreding tot de Europese Unie zijn springen ook de Esten in een verdedigende houding als een wijziging wordt aangebracht met een directe invloed op het persoonlijk leven. Bijvoorbeeld in het geval van de jacht. De Estse jagers verwachtten een uitzonderingsgeval te kunnen zijn, maar op 29 oktober bevestigde de Europese commissie, dat de jacht op de lynx en de beer gestaakt dient te worden. Hoewel de commissie niet bereid is een uitzondering te maken voor de Estse jagers, leek een commentaar van commisaris Günther Verheugen duidelijk te maken, dat in een land in Europa, waar deze dieren zoveel voorkomen, er best gejaagd zal kunnen worden in de toekomst. Zoals dit nieuws gebracht werd, lijkt het erop alsof Verheugen de jacht op beschermde dieren wil gebruiken in de onderhandelingen over belangrijkere onderwerpen.

De belangengroep van Estse jagers is helemaal niet blij, dat er op internationaal niveau überhaupt gesproken wordt over de jacht. Zoals meestal wanneer in Europees verband vrijheden worden ingeperkt wil de belangenvereniging, dat de jacht geregeld wordt met een systeem van vergunningen geregeld door de lidstaten afzonderlijk. De Europese commissie zou geen verstand van de wildstand in Estland. De jagerslobby is vooral bang, dat de commissie de tegenstanders van de jacht zo zal steunen, dat de jacht op beschermde dieren verboden wordt, ook indien niet vereist door de Unie.
 
     
   
   
 

Angsten
Met betrekking tot de landbouw speelt er nog iets anders. Een aantal partijen, vooral steunend op electoraat op het platteland, zijn bang dat met de toetreding tot de Unie, westeuropeanen heel goedkoop alle landbouwgrond zullen opkopen. De angst is dat er geen land over blijft voor de Estse boeren en dat die sektor kapot gaat. De rahvaliit (volkspartij - boerenpartij) van onder andere president Rüütel heeft in de riigikogu (het parlement) een wetsvoorstel ingediend om de verkoop van landbouwgrond aan buitenlanders te verbieden tot 2013. Hiervoor dient Estland dan opnieuw te gaan onderhandelen over de eisen die er gesteld worden aan het vrije bewegen van kapitaal. De Boerenbond in Estland vindt nieuwe onderhandelingen niet nodig, maar wil alleen de wet veranderen. Ze willen daarin vastleggen dat een persoon, die landbouwland wil kopen geregistreerd moet staan bij de kamer van koophandel, vijf jaar in de regio moet hebben gewoond waar hij het land wil kopen en een landbouwkundige opleiding hebben genoten of minstens drie jaar werkervaring hebben als boer

Hoe is de berichtgeving over de EU in de media?
In de Estse media wordt veel aandacht besteed aan de integratie in de Westerse wereld. Bij zo ongeveer alles wordt bediscussieerd of de vernieuwing of verandering wel past in het ‘Europese’ systeem. De Zoekterm ‘Euroopa liidu laienemine’ (de uitbreiding van de Europese Unie) levert op de internet pagina van Postimees, de grootste serieuze krant van het land, meer dan 80 artikelen op voor de periode 1 juni tot 1 november van dit jaar. De term ‘integratie in de westerse wereld’ wijst al op de overwegend positieve benadering van de pers. Iedereen in Estland kent de argumenten:
  • Verdediging tegen een invasie uit het oosten is alleen mogelijk met behulp van een gehele integratie van Estland in de West europese wereld. Estland dient lid te worden van zowel NAVO als de EU
  • Buiten de EU blijven kan gewoon niet als de rest van Europa wel lid is.
 


Uitspraken en de houding van politieke partijen
‘Van de ene unie in de andere’ is een uitspraak van ex-president Lenart Meri. Deze uitspraak laat de Estse angst zien voor het verliezen van de onafhankelijkheid aan Brussel. Hoewel alle politieke partijen officieel voor de toetreding zijn, is vormt de angst voor het verliezen van de onafhankelijkheid en van de Estse identiteit de mening van ‘nationalisten’ van de Vaderlandsliiga (Isamaaliit).
De liberale hervormingspartij (reformierakond) van huidig eerste minister Siim Kallas wijst op de economische voordelen. De tijdens de regionale verkiezingen weggevaagde sociaal democraten (Mõõdukad) concentreerden hun campagne op het in de praktijk willen brengen van een ‘Europese manier van besturen’: Het aanpakken en terugdringen van achterkamertjespolitiek, zwartmakerij en corruptie.
De rahvaliit (volkspartij- boerenpartij) wil de verkoop van landbouwgrond aan buitenlanders laten verbieden. Zij zijn bang, dat met de toetreding tot de Europese Unie buitenlanders al het Estse land voor een spotprijs zullen opkopen.

De grote winnaar bij de gemeenteraadsverkiezingen waren de Links populisten (Keskerakond) van de burgemeester van Tallinn Edgar Saavisaar en van minister van sociale zaken Siiri Oviir. De partij haalde in Tallinn de absolute meerderheid in de stadsraad en zit in vrijwel alle grote steden in het college van B & W. De partij wordt in grote mate gesteund door de Russische minderheid en door de plattelandsbevolking en de kernpunten in hun campagne waren de hoogte van de drinkwaterprijs en de herinrichting van de oude sovjet wijken Lasnamägi en Mustamägi in Tallinn. In het verkiezingsprogramma van de partij staat niet zoveel over de toetreding tot de Europese Unie. Vier punten slechts:
  • Estland heeft een economisch en veiligheidsbelang bij toetreding tot de EU
  • Keskerakond wil aktiviteiten intensiveren, die de burger informeren over het gebruik van EU wetten, standaarden, basisgedachten economische ontwikkeling, statistieksystemen, kwaliteitscontrole op koopwaren en diensten etc.
  • Keskerakond vindt dat de overheid samenwerking moet intensiveren met organisaties van de EU om zodoende een beste uitgangspositie te verkrijgen bij de toetreding (sociale verzekering, productiequota, steun regionale ontwikkeling enz.). Estland dient uit te gaan van haar eigen belangen.
  • Keskerakond acht het nodig dat het rijk de burger inwijdt over alle positieve en ook negatieve gevolgen voor politiek, economie, rijksveiligheid bij de toetreding. Over de toetreding wordt een referendum gehouden.
Officieel is de partij natuurlijk voorstander van toetreding (punt 1 staat min of meer op dezelfde manier geformuleerd in de programma’s van alle grote partijen), maar zowel de nadruk gelegd op het verdedigen van ‘het eigenbelang’ in punt 3 van de paragraaf over de EU en de nadruk op de ‘open informatievoorziening aan de burger’ in punt 4 laten sceptisch houding zien.

De politieke tegenhanger van Keskerakond is de nieuwkomer en nu op-een-na grootste partij van het land Respublica besteed meer aandacht aan Europa. Estland dient te integreren in het Euro-Atlantische syteem, dat wil zeggen toetreding tot de EU en tot de NAVO. Deze partij staat voor nieuwe politiek, in het geval van Estland, een ‘Europese’ politiek zonder corruptie en vriendjespolitiek.


Wat zijn de gevolgen van een lidmaatschap van de Europese Unie?
Bij toetreding van Estland tot de Europese Unie ontstaat voor de Esten een geheel nieuwe situatie en worden er nieuwe mogelijkheden geschapen. Bij het toetredingsproces winnen mensen, die weten gebruik te maken van de nieuwgeschapen mogelijkheden. Nieuwe mogelijkheden met betrekking tot werk en studie zullen vooral ontstaan voor jonge en hoogopgeleide mensen. De Estse samenleving en economie is klein en veel mensen zitten al op relatief jonge leeftijd aan de top van hun carriere. Ze zullen dan kunnen beginnen aan een internationale carriere. Nieuwe mogelijkheden ontstaan er ook voor een aantal bedrijfstakken. Vooral de iets grotere Estse bedrijven, die zich nu al bezighouden met zakendoen met EU landen, krijgen nieuwe mogelijkheden, vooral als ze de relatief goedkope manier van produceren kunnen voortzetten.

Verliezers zijn er zeker ook. Met de toetreding tot de EU zullen onherroepelijk de prijzen voor het levensonderhoud stijgen. Iedereen die niet instaat is om zijn of haar inkomen te laten groeien met een zelfde snelheid gaat er op verliezen. Deze mensen zijn er veel in Estland: ouderen en de publieke sektor.
In Oost Europa bestaat een hele generatie mensen, die in het kader van de snelle ontwikkeling eigenlijk is opgegeven (Dit blijkt ook uit de nieuwingevoerde pensioenfondsen. Voor de groep mensen ouder dan 50 is het eigenlijk niet meer mogelijk om zichzelf van een goed pensioen te voorzien). Mensen, die op dit moment al met pensioen zijn, zullen hun pensioenen niet harder zien stijgen dan de prijzen van voedsel en verwarming.
Hetzelfde geldt voor wat oudere onderwijzer en de verpleegster. De jongere mensen in deze sektor hebben altijd de mogelijkheid een jaartje in Scandinavie te werken en zo een buffer op te bouwen, maar de wat ouderen in de publieke sektor hebben dat niet. Deze mensen kunnen nu al niet rondkomen van het flutsalaris dat de overheid betaald en zullen met hogere prijzen nog meer in de problemen komen.


Antoon over de verkiezingen in Estland, oktober 2002
Wereldnet.


   

Dankzij het handelsverbond kom je met de Nederlandse taal ook nu nog een heel eind in Estland.


Tulp  
Taal

Dankzij het handelsverbond kom je met de Nederlandse taal ook nu nog een heel eind in Estland. Bepaalde woorden werden namelijk letterlijk overgenomen, zoals:

banaan
despoot
dirigent
fotograaf
helikopter
idee
idioot
instituut
jurist
kaart
kroon
kunst
kuur
lamp
lint
lust
mantel
mineraal
monument
nikkel
norm
orkaan
paar
park
pianist
plaat
planeet
protest
rabarber
ring
roos
sigaret
tempel
trompet
troon
tulp
vaas
vilt
vorm
 

Hanzeverbond


Vanaf de 14e -15e eeuw hebben Estland en Nederland deelgenomen aan het Hanzeverbond. Vooral de provincie Overijssel heeft daarin een grote rol gespeeld, maar ook steden als Hoorn en Enkhuizen maakten deel uit van het verbond. Niet alleen met Estland, maar met het gehele Balticum werd handel gedreven. Een flink deel van de Nederlandse welvaart in die tijd was dan ook te danken aan de handel met de Baltische staten, de bijdrage was waarschijnlijk zelfs groter dan die van de Nederlandse koloniën in die tijd.


Hanzenschip

 Hanzeverbond

In het begin van de twaalfde eeuw bestond er een genootschap van Duitse kooplieden die hele series Duitse steden en koopmansvestigingen stichtten, van de Oostzeekust tot aan de Sovjet-Unie.




terug naar boven