Tegenlicht aanbouw europa

In het VPRO programma Wereldnet (dagelijks om 12 uur op 747AM) berichten Nederlanders in den vreemde over allerlei zaken die de gemoederen in hun land bezig houden, maar die de Nederlandse media waarschijnlijk nooit bereiken. De correspondenten van Wereldnet zijn zeer divers; de één is arts, de ander huisvrouw. Ze hebben gemeen dat ze goed op de hoogte zijn van de cultuur waarin ze zich bevinden. Ook in de meeste kandidaat lidstaten bevindt zich een Wereldnet correspondent. Tegenlicht vroeg hen hoe de burgers in hun land denken over de toetreding tot de Europese Unie.

Annelies van der Weijde
Annelies van der Weijde is getrouwd met een Nederlandse man en woont sinds 1998 in Boedapest. Daar zorgt ze voor haar 5 jarige dochter, doet ze vrijwilligerswerk en volgt ze via internet de PABO. In 2004 hoopt ze die opleiding te hebben afgerond, waarna ze op een Nederlandse school in Hongarije of elders les wil gaan geven. Hieronder haar ideeën over de gevolgen van de toetreding voor de Hongaren.

	Over de houding van de Hongaren ten opzichte van het lidmaatschap van de Europese Unie. "De houding is overwegend positief te noemen. De bevolking wordt door de media goed op de hoogte gehouden van de ontwikkelingen rondom de uitbreiding. Op dit moment verschijnt er vrijwel dagelijks op de voorpagina van de krant een bericht over de toetreding. Echte tegenstand komt eigenlijk alleen uit de hoek van de ultra-rechtse MIEP. Zij staan een groot Hongarije voor, waar ook delen van Roemenië, Slowakije, Oekraïne en Servië deel vanuit maken. Als nationalistische partij zien zij in de aanstaande toetreding een verregaande globalisering die er alleen maar toe leidt dat de Amerikanen en Joden bepalen wat er in de wereld gebeurt. De MIEP heeft bij de laatste verkiezingen de drempel van 5% net niet gehaald." Directe gevolgen voor de inwoners. "In het algemeen zal de werkende klasse profijt hebben van de toetreding. In het bijzonder de goed opgeleiden die (op termijn) ook nog de mogelijkheid krijgen om elders in Europa te gaan werken. De kans is heel reëel dat hoogopgeleiden hiervoor kiezen. Zij zullen het voorbeeld volgen van de vele Hongaren die hen al zijn voorgegaan de afgelopen halve eeuw. Een andere bevolkingsgroep die misschien kan profiteren van de toetreding zijn de zigeuners. Vanuit de EU wordt aangedrongen op een actief anti-discriminatiebeleid. Het is te hopen dat het vele geld dat nu geïnvesteerd wordt in vele projecten zijn vruchten zal afwerpen. Er zal veel moeten worden gedaan aan beeldvorming en scholing maar ook van de zigeuners zelf zal een prestatie verlangd moeten worden. Ook zij zijn niet gebaat bij (enkel) geldelijke steun." "Net als in andere Oost-Europese landen zullen de ouderen, werkelozen en arbeidsongeschikten het meeste te lijden hebben van de toetreding tot de EU. Zij zijn het meest afhankelijk van overheidsgelden, waarvan de belangrijkste wel de gelden zijn die naar de pensioenen c.q. uitkeringen en gezondheidszorg gaan. Hier is slechts een beperkt budget voor beschikbaar. De gezondheidszorg staat er op dit moment al niet florissant bij. Het personeel wordt slecht betaald en er is te weinig geld om bestaande faciliteiten draaiende te houden (waaronder apparatuur voor operaties). Dokters "klussen bij" om hun inkomen van tussen de 100.000 en 200.00 HUF (850 EURO) per maand verder omhoog te brengen. Dit extra geld verdienen ze in privëklinieken in binnen- en buitenland. Daarnaast betalen patiënten "handgeld" als ze behandeld worden. Hoezo gezondheidszorg gratis voor iedereen?!" "De toetreding tot de EU zal verder denk ik leiden tot een toename van expats die zich onder andere bezig houden met het harmoniseren van wetten en het ondersteunen van processen. Er worden met het oog hierop in Boedapest in een sneltreinvaart appartementen gebouwd wat veel werkgelegenheid oplevert in de bouw. Ook in de toekomst zal dit zeker veel indirecte arbeid op kunnen leveren."

De economische gevolgen: winnaars en verliezers.
"Ik verwacht dat vooral het westen van Hongarije en Boedapest en omgeving zullen profiteren van de toetreding. Het oosten zal duidelijk achterblijven. De bevolking is relatief slecht geschoold en ook de werkgelegenheid blijft achter. Voor dit gebied is het wenselijk dat ook Roemenië snel tot de Europese Unie gaat behoren. Als Hongarije straks tot de EU behoort zal dit nieuwe werkgelegenheid opleveren. Veel zal afhangen van de ontwikkeling van het minimumloon. Inmiddels zo'n anderhalf jaar geleden is het bruto minimumloon met een kleine 100% verhoogd tot 50.000 HUF per maand (230 EURO). Dit ondermeer op aandringen van de EU. Een nog verdere stijging zal verlies aan arbeid opleveren, voornamelijk in die sectoren waar veel ongeschoolde of laaggeschoolde arbeid plaatsvindt. Recentelijk heeft bijvoorbeeld IBM besloten om zijn assemblagefabriek in Szekesfehérvár te sluiten en een nieuwe fabriek te openen in China. Het gevolg was ontslag voor 3.000 mensen. Momenteel onderhandeld men over het optrekken van het minimumloon tot 54.000 HUF, waaruit je kunt afleiden dat de Hongaarse regering huiverig is voor een te snelle stijging van het minimumloon.
Daarentegen zal de werkgelegenheid voor geschoolde arbeid op MBO-niveau naar verwachting wel toenemen. Op dit moment zie je een ontwikkeling waarbij bijvoorbeeld internationale bedrijven hun callcenters overbrengen naar Hongarije. Een goed voorbeeld hiervan is het recentelijk opgezette callcenter van GE (General Electrics)."

De landbouw.
"Grote kansen zijn er weggelegd voor de landbouw in Hongarije. Als achterland van Duitsland kan Hongarije relatief goedkoop produceren. De kosten voor arbeid maar ook voor energie liggen lager dan in West-Europese landen. Zo kan in de tuinbouw bijvoorbeeld gebruik worden gemaakt van warmwaterbronnen als energievoorziening. Daarnaast beschikt Hongarije over goede klimatologische omstandigheden en ligt het kennisniveau op een hoog peil. Voor het welslagen van de landbouw in Hongarije zullen er wel een aantal verbetering doorgevoerd moeten worden. Er zal omgeschakeld moeten worden naar grootschalige landbouw, distributiekanalen zullen verder ontwikkeld moeten worden en de verhouding tussen kwaliteit en prijs zal verbeterd moeten worden. Hiervoor zijn grote investeringen nodig, waarvan het zeer de vraag is of de Hongaren in staat zijn deze investering te kunnen doen. Buitenlandse investeerders staan te popelen maar het ligt niet in de verwachting dat deze de eerstkomende jaren toestemming krijgen om grond te kopen."


	Erdeï Hongaren. "Zoals reeds genoemd wonen er nog veel Hongaren in de omringende landen. De schatting is dat dit er in Roemenië meer dan 1 miljoen zijn en in Slowakije zo'n 500.000. In het algemeen denk ik dat deze Hongaren niet meer terug willen naar een groot Hongarije, maar dat het sentiment wel opspeelt als deze Erdeï Hongaren (EH) ter sprake komen. Vorige week was het weer raak: een aantal FIDESZ-leden vonden dat de post naar Hongaren in het buitenland hetzelfde behandeld zou moeten worden als binnenlandse post, dus met dezelfde tarieven en procedures. Vorig jaar hebben de Erdeï Hongaren van de toenmalige rechtse Fidesz-regering allerlei privileges gekregen (vastgelegd in de zogenaamde "statustörvëny"). Ze mogen sindsdien studeren aan Hongaarse universiteiten, gebruik maken van de medische voorziening en werken in Hongarije alsof ze Hongaren zijn. Dit was zeer tegen het zere been van onder andere Roemenië, die dit naar mijn mening terecht zag als inmenging in de binnenlandse politiek. Het resultaat was dat de statustörvëny overeind is gebleven maar dat in ruil daarvoor alle Roemenen het recht hebben drie maanden per jaar in Hongarije te werken. Uit dit oogpunt zou het toetreden van Roemenië tot de EU een hoop van deze problemen kunnen oplossen. Zolang dit niet het geval is, zullen de Erdei-sentimenten van tijd tot tijd de kop opsteken." De buitengrens van Europa. "Hongarije vormt straks na de uitbreiding de buitengrens van Europa. Op dit moment is er al sprake van een scherpere controle aan de grens met Roemenië en Oekraïne. Deze verscherping is niet alleen gericht op het tegengaan van de mensenstroom uit het voormalige Oostblok, maar ook op de vluchtelingenstroom uit andere delen van de wereld. Naast grenscontrole betekent dit ook aanpassen van wetten en regels. Hongarije werkt hier in nauwe samenwerking met de EU aan." Alle bijdragen van Annelies in Wereldnet zijn te vinden op de website van Wereldnet.

banden tussen Hongarije en Nederland

Opvang Hongaarse bleekneusjes en vluchtelingen
Na de Eerste Wereldoorlog kwamen veel Hongaarse kinderen naar Nederland om aan te sterken. Een aantal bleef hier wonen. Na de opstand van 1956 ontvluchten 200.000 Hongaren hun land. 5000 Van hen kwamen naar Nederland.

Het enige monument voor Michiel de Ruyter buiten Nederland is te vinden in de stad Debrecen in het oosten van Hongarije, 650 km van zee. Debrecen was altijd het centrum van het Hongaarse protestantisme. De (katholieke) Habsburgse machthebbers verkochten in 1673 dertig predikanten in Napels als galeislaaf. Dit gruwelverhaal verspreidde zich over heel Europa. De Nederlandse Staten Generaal gaven admiraal De Ruyter vervolgens opdracht hen te bevrijden, wat hem op 11 februari 1676 lukte. Uit dank is in Debrecen in 1895 een monument voor De Ruyter opgericht. Ook is er een straat naar hem genoemd. Elk jaar legt de Hongaarse ambassade omstreeks 12 februari een krans op de kist van De Ruyter in de crypte onder het praalgraf in de Nieuwe Kerk te Amsterdam. Daarnaast volgen nog steeds veel Hongaarse predikanten een deel van hun opleiding in Utrecht of Kampen. Wees dus niet verbaasd als je op het platteland een Nederlands sprekende dominee ontmoet.

terug naar boven