 |
 
CY
CZ
EST
H
LT
LV
M
SLO
SK
|
|
 |
 |
 |
|||||||||||||||||||||||||||
|
Het begin van de Poolse staat In dit jaar wordt Polen gekerstend. Dit beschouwen de Polen als het begin van de Poolse staat. Sindsdien zijn de grenzen van het koninkrijk voortdurend veranderd. |
 |
||||||||||||||||||||||||||||
|
|
|||||||||||||||||||||||||||||
|
Het land raakt steeds meer grondgebied kwijt |
 |
|||||||||||||||||||||||||
| Vanaf 1772 veroveren Pruisen, Rusland en Oostenrijk steeds meer Pools grondgebied.
Een opstand van hervormingsgezinde Polen wordt in 1793 door Rusland neergeslagen. Veel Polen vluchten naar Frankrijk en nemen daar
dienst in het leger van Napoleon, in de hoop zo het land ooit te kunnen bevrijden. Uiteindelijk wordt in 1795 het koninkrijk Polen
opgeheven. Na de overwinning van Napoleon op Pruisen, sticht hij het Groothertogdom Warschau. Bij het Congres van Wenen in 1815
wordt het Koninkrijk Polen gevormd. In feite staat het land onder Russisch bestuur: Constantijn, de broer van de Russische tsaar,
krijgt de macht in handen en de hoogste ambtenaren zijn Russen. Zowel Rusland als Pruisen streven ernaar om alles wat Pools is af
te schaffen. Gedurende de hele 19e eeuw lopen pogingen om de Poolse onafhankelijkheid te herstellen op niets uit. Parijs is het
centrum van de Poolse emigranten, onder wie Frëdëric Chopin. |
|||||||||||||||||||||||||||
 |
||
|
De Eerste Wereldoorlog Het is dan ook niet verwonderlijk dat Polen de Eerste Wereldoorlog aangrijpt om Rusland de oorlog te verklaren en zich aan de zijde van Duitsland schaart. De Russen proberen in 1920 de verloren gegane gebieden te heroveren. In de Pools-Russische oorlog die volgt, valt Warschau bijna in handen van de Russen. Dit alles bevordert de betrekkingen met Rusland natuurlijk niet. |
|
|
Polen wordt opnieuw opgedeeld |
 |
|
|||||||||||||||||||||||||||
|
In 1939 wordt Polen opnieuw door twee buurlanden opgedeeld: Duitsland verovert het westelijke deel van het land en Rusland
de oostelijke helft. Dit is het begin van de Tweede Wereldoorlog, die in het land enorme schade aanricht en zes miljoen Polen (van wie drie
miljoen joden) het leven kost. Na de verdrijving van de Duitsers door het Russische leger wordt in Warschau een communistische regering
geďnstalleerd. Weer krijgt Polen nieuwe grenzen: in het westen komen delen van Duitsland erbij, aan de oostkant verliest het veel gebied aan de
Sovjet Unie. |
|||||||||||||||||||||||||||||
 |
||
 |
De vakbond Solidarnosc De economische situatie is gedurende de jaren ’70 erg slecht. In 1980 leidt de ontevredenheid tot stakingen. Met name de stakingen bij de Lenin-werf in Gdansk trekken internationaal de aandacht. Lech Walesa is leider van een landelijk stakingscomitë, dat uiteindelijk door de regering erkend wordt en verder gaat als de vakbond Solidarnosc (Solidariteit). Op 13 december pleegt het leger onder leiding van generaal Jaruzelski een staatsgreep en wordt de staat van beleg afgekondigd. Duizenden mensen worden gearresteerd. Het optreden van Jaruzelski wordt internationaal verguisd, maar waarschijnlijk heeft hij door zijn staatsgreep een groter kwaad weten te voorkomen, namelijk ingrijpen door het Russische leger. In januari 1982 heeft hij de gespannen situatie weer onder controle; aan het eind van dat jaar beëindigt hij de staat van beleg. In 1985 is de situatie weer redelijk normaal en wordt Jaruzelski tot president van Polen gekozen. Onderhandelingen met de vakbonden leiden uiteindelijk tot vrije verkiezingen. De communistische partij herdoopt zichzelf in sociaal-democratische partij. Het Russische leger trekt zich begin jaren ’90 terug. In Polen begint het ijzeren gordijn de eerste scheuren te vertonen. |
|
 |
terug naar boven |
|