Ga naar de Tegenlicht website
  CY     CZ     EST     H     LT     LV     M     PL     SLO     SK  
   

Over de Cyprioten
De Cyprioot, althans de Grieks-Cyprioot, laat zich niet eenvoudig kennen. Volgens de één zijn ze zeer gezagsgetrouw, zeker in vergelijking met andere Zuid-Europese culturen, waarbij de oorzaak meestal wordt gezocht in de recente Engelse periode. Maar anderen menen dat Cyprioten juist meesters zijn in het ontlopen van de wet, zeker wanneer er even geen autoriteiten in de buurt zijn. Verder roemen toeristen de enorme gastvrijheid, maar wijzen anderen op de overduidelijke afkeer van alles wat niet-Cypriotisch, of in elk geval niet-Grieks, is. We vroegen Leonora Cok, die sinds 6 jaar op Cyprus woont en getrouwd is met een Cypriotische man, naar haar ervaringen met de Cyprioten.



De samenleving
‘De Cypriotische samenleving is eigenlijk opgebouwd uit cirkels die steeds groter worden. De binnenste cirkel, de familie inclusief ooms en tantes, neven en nichten. De volgende cirkel is de leefgemeenschap: het dorp. Dan de cirkel van het land en vervolgens de Grieken in de wereld. Loyaliteit naar de eigen groep, binnen de cirkel is het belangrijkst. Val je buiten de cirkel dan gelden er andere gedragsregels. Cyprioten zijn sterk nationalistisch ingesteld. Hellenisme is het sleutelwoord.’

Meze - Cypriotische hapjes

 Meze

Een rijke verzameling aan Cypriotische hapjes en voorgerechten

Cypriotische traditie: glazen stapelen
 


Grieken en Barbaren
‘Over het algemeen zijn de Cyprioten nogal conservatief ingesteld, en weinig bereid tot verandering. Dat geldt voor de opvattingen die ze hebben, maar ook voor hele gewone dingen zoals het eten. Ten opzichte van andersdenkenden zijn Cyprioten niet erg flexibel. Zoals al bij de oude Grieken het geval was verdelen ze de wereld in Grieken (de Grieks Cyprioten beschouwen zichzelf als Grieken) en Barbaren. Dat zullen ze je dat nooit laten merken, want op het oog is iedereen uiterst vriendelijk en gastvrij. De werkelijke gedachten over buitenstaanders laten ze niet zomaar blijken, maar die laten zich meestal wel raden. Tenminste als je uit West Europa komt. Kom je uit Oost Europa, Azië of Afrika dan is de houding vaak ronduit negatief.’

‘Cyprioten zijn ondernemende mensen, ze zijn bereid om hard en lang te werken, tenminste als het voor zichzelf is, niet in dienst van een baas. Daarom bestaan er ontzettend veel kleine bedrijfjes die gerund worden door families en eventueel vrienden. Ze zijn behoorlijk geobsedeerd door geld. Mensen worden op waarde geschat naar hun vermogen en inkomen. Iedereen is altijd aan het werk om zoveel mogelijk materiële zaken te verwerven, met name voor de kinderen. Tijd voor andere zaken is er nauwelijks, want met geld laat je zien hoe belangrijk je bent.’
 






Religie
Religie speelt een belangrijke rol op het eiland. In het noordelijke deel wonen vrijwel uitsluitend moslims. In het zuidelijke deel van het eiland wonen de Grieks-Cyprioten, die voor het grootste deel tot de Grieks-orthodoxe Kerk behoren. Deze oosterse kerk kent geen centraal leidende figuur als de paus bij de rooms-katholieken. Patriarchen en aartsbisschoppen geven zelfstandig leiding aan autonome kerkgemeenschappen. Aartsbisschop Makarios III was tevens de politieke leider van de staat, hij speelde een belangrijke rol bij de onafhankelijkheid van Cyprus in 1960. De Orthodoxe Kerk van Cyprus volgt de Byzantijnse liturgie in de Oud-Griekse taal. De kerk van Cyprus is sinds de 5e eeuw autonoom.

Turks Cypriotische moskee (links) Grieks Orthodoxe (rechts)

  Denktash en Clerides

 Denktash en Clerides

Rauf Denktash, leider van de Turks-Cyprioten en Glafkos Clerides, de Grieks-Cypriotische president, ontmoetten elkaar weer voor het eerst sinds lange tijd in januari 2002 om te praten over de verdeling van het eiland

 






Wandschildering

 Commandaria

Wandschildering

Wandschildering van voor het jaar 0 gewijd aan de Cypriotische wijn Commandaria



terug naar boven
  De oudste wijn ter wereld?
Reeds door Homerus bezongen en door de farao's van het oude Egypte gedronken: de honingzoete dessertwijn Commandaria. Niemand schijnt te weten hoe oud de wijn precies is. Hij is elk geval ouder dan zijn naam, die dateert uit 1191, het jaar waarin Richard Leeuwenhart Cyprus aan de Tempelorde verkocht (zie het hoofdstuk Geschiedenis). De Tempelieren vestigden zich in gebieden die zij 'commanderijen' noemden. De voornaamste daarvan lag bij Limassol, waar zij hun hoofdkwartier vestigden. Als afgeleide daarvan werd de naam Commandaria gebruikt voor de zeer gewilde wijn die in dat gebied wordt gemaakt. De Tempelieren en hun opvolgers, de Johannieten, exporteerden de wijn toen al in grote hoeveelheden. Op veel Europese hoven werd het de meest gedronken wijn van die tijd. Maar waarschijnlijk dateert de wijn al van voor 1000 V.Chr, toen hij onder de naam “Mana” gemaakt en verhandeld. “Mana” is Grieks voor “moeder”, de wijn kreeg de naam omdat tijdens het rijpingsproces in grote kruiken, altijd een deel van de vorige (oude) wijn in het vat achterbleef zodat het rijpen werd versneld. Nog altijd is bij Commandaria de oude wijn de ‘moeder’ van de nieuwe.