 |
 
CY
EST
H
LT
LV
M
PL
SLO
SK
|
|
|
Over de Tsjechen Volgens de van oorsprong Tsjechische columnist Radomir Havlik (zie onder*) zijn de Tsjechen ondanks hun slavische afkomst, zeer sterk op het westen georienteerd. Veel verschillen met de Nederlandse volksaard ziet hij dan ook niet, behalve dan dat de gemiddelde Tsjech waarschijnlijk wat spontaner en gastvrijer is dan de Nederlander. Tsjechië kent voor een relatief klein land een zeer breed spectrum aan culturele invloeden: Van liberaal tot traditioneel, van internationaal georienteerd tot nationalistisch, van Duitse en Oostenrijkse invloeden tot Hongaarse en Poolse. En al lijkt het op het eerste gezicht soms niet zo, de Tsjechen hebben wel degelijk gevoel voor humor. Toen het land getroffen werd door de watersnood afgelopen zomer, deden al snel grappen de ronde via mobiele telefoons. Eén van de veelgehoorde grappen ging als volgt: “Ik heb een vakantiehuisje te koop. Om 9 uur te bezichtigen in Davle, 12 uur in Zbraslav, en 15 uur onder de Karelsbrug“. *Meer over de Tsjechen en hun cultuur in de columns die Radomir Havlik regelmatig schrijft over zijn vaderland op de website www.Tsjechie.nl. |
 |
|
|||||||||||||||||||||||
|
De traditie van het ‘Ontvensteren’ Maar de Tsjechen hebben ook hun donkere kanten, met name als het om politieke tegenstanders gaat. In 1415 eindigde de inmiddels veelgeprezen hervomer Jan Hus op de brandstapel. Niet lang daarna werd de brandstapel afgeschaft, maar niet het Tsjechische gebruik om radicaal af te rekenen met haar tegenstanders. De Tsjechen hebben er zelfs een term voor: de ’defenestratie’, oftewel het ’ontvensteren’; doelend op de vele politieke tegenstanders die door de eeuwen heen letterlijk het raam van het koninklijk paleis uit zijn geworpen in de hoop dat ze het niet zouden overleven. In Praag kent men de eerste en de tweede ’defenestratie’. In 1419 gooide een boze menigte de raadsleden die zich de zetels van hun hussitische voorgangers hadden toegeëigend, uit de vensters van het stadhuis. In 1618 wierpen protestantse edelen de katholieke vertegenwoordigers van de keizer het raam uit. Het gebruik hield aan en in 1948 gooiden communisten de democraat Jan Masaryk uit een venster, en noemden het zelfmoord. Tijdens de Praagse Lente en de hervormingen van 1989 keken vele Tsjechen dan ook hoopvol naar de ramen van de paleizen, in de hoop een paar communisten ’ontvensterd’ te zien worden. |
|||||||||||||||||||||||||
|
De brave soldaat Svejk Naast de boeken van Kafka behoort de reeks ‘De lotgevallen van de brave soldaat Svejk in de wereldoorlog’ van tijd- en plaatsgenoot Jaroslav Hasek tot de meest verkochte Tsjechische boeken in wereld. Svejk is de schijnbaar argeloze, altijd vriendelijke soldaat die, door elk bevel letterlijk te nemen en tot in het absurde uit te voeren, het autoritaire gezag en militaristisch gedrag te kijk zet. Naast de gevatte teksten, waren het zeker ook de tekeningen van de Tsjech Josef Lada die de soldaat voor velen onsterfelijk maakte. ”Zo Tsjech, zo muzikant” ”Zo Tsjech, zo muzikant”, is een bekend gezegde in Tsjechië. Antonín Dvorák wordt beschouwd als de meest bekende Tsjechische componist. Hij is bekend van zijn symphonie ”From the New World”, gecomponeerd in de Verenigde Staten terwijl hij daar onderwijs gaf. Tsjechische jazzmuzikanten waren voorlopers van de Europese jazz na de Tweede Wereldoorlog, maar het communisme heeft deze ontwikkeling een halt toegeroepen. Sinds de fluwelen revolutie in 1989 is met name de jazz scene in Praag weer tot leven gekomen. In het grimmigge, geïndustrialiseerde Noorden, met name in Teplice, is het grootste gedeelte van de Tsjechische punkbeweging ontstaan. |
 |
| Tsjechische feestdagen De feestdagen in Tsjechië komen overeen met die van Nederland. Vooral Kerstmis wordt flink gevierd , te beginnen op Kerstavond met een feestelijk diner waarbij vaak karper wordt geserveerd. Ook Sinterklaas wordt uitgebreid gevierd, waarbij de goedheiligman volgens de Tsjechen niet uit Spanje komt maar allang overleden is. Op 5 december daalt ‘Svatý Mikulás’ vanuit de hemel langs een gouden touw af naar de aarde om de kinderen cadeaus te geven. Hij wordt daarbij begeleid door een Engel, omdat hij op aarde wordt opgewacht door een Duivel (in het Tsjechisch ’Cert’, wat eveneens ‘dood; betekent). Cert is voor de kinderen in Tsjechië de grote boeman. De Engel heeft vleugels en een wit gewaad, Cert is behaard en heeft één paardebeen, een rood gezicht, een lang uitgestoken tong en twee enge horens. Probeer je buurman maar eens zo aan te kleden. |
||
 |
||
 |
||||
 |
Tsjechen tegen lichtvervuiling In juni 2002 ondertekende president Havel een wet tegen de lichtvervuiling. Daarmee werd Tsjechië het eerste land ter wereld die het gebruik van buitenverlichting aan banden legt om zo lichtvervuiling tegen te gaan. Straatlantaarns moeten voortaan een kap hebben. Ook mag het bovenste gedeelte van hoge gebouwen niet meer worden verlicht om te voorkomen dat trekvogels die op licht afvliegen er tegen te pletter slaan. International Dark-Sky Association in Tsjechie, Brno De wet |
|||
|
Tsjechen en auto’s Vanaf 1991 werden door autohandelaren 1,1 milioen tweedehands buitenlandse auto's geďmporteerd. Dit is 45% van de totale import. Er zijn nu 3,5 miljoen geregistreerde buitenlandse auto's met een gemiddelde leeftijd van 13,6 jaar! 7,3% is jonger dan twee jaar. 35% van de auto's zijn ouder dan 15 jaar. De Škoda 120 is het meest vertegenwoordigd; 367 duizend stuks en gemiddeld 19 jaar oud. Eten De Tsjechische keuken is Centraal-Europees met Duitse, Hongaarse en Poolse invloeden. Vlees is een belangrijk onderdeel van het menu, met aardappelen en rijst met dikke saus. Daarnaast worden gekookte groenten en zuurkool geserveerd in de typische Tsjechische keuken. |
|
|||||||||||||||||||||||||
terug naar boven |
 Veel meer Nederlandse biografieën over bekende Tsjechen: http://www.tsjechisch.nl/portretten.htm |
||||||||||||||||||||||||||
