Taboes

Arnon Grunberg ,

Een kleine verhandeling over taboes.

  1. Het misverstand bestaat dat taboes slecht zijn; hoe minder taboes, hoe beter. Een samenleving kan echter niet zonder taboes. Een samenleving kan ook niet zonder vrijplaatsen waar die taboes doorbroken kunnen worden.
     
  2. De kunst heeft op een gegeven moment, toen zij als het ware autonoom werd en geen andere Heer wenste te erkennen dan de kunst zelf, een vrijplaats voor zich opgeëist. Vanaf toen kon men het ook over de maatschappelijke relevantie van kunst gaan hebben, want een vrijplaats lijkt op een speelplaats: veel is toegestaan, omdat het er zo weinig toe doet.
     
  3. Een taboe is iets anders dan een misdaad. Een oude dame beroven van haar handtas is een misdaad. Overigens is het ook een misdaad als een jongeman beroofd wordt van zijn handtas, iets wat sommige mensen lijken te vergeten. Varkensvlees eten kan een taboe zijn. Seks in het openbaar kan een taboe zijn. Seks met dieren kan een taboe zijn. Dat seks met dieren tegenwoordig weer strafbaar is, maakt het niet minder tot een taboe. Ik zou graag in contact komen met een lezer van de VPRO Gids die aangeklaagd is vanwege seks met dieren. Reacties worden discreet behandeld.
     
  4. Taboes hebben vaak met voedsel en seks te maken. Dit zegt veel over taboes. Tegenwoordig kunnen taboes ook te maken hebben met andermans religie, de Tweede Wereldoorlog en taalgebruik. (Een Jood een smous noemen is vooralsnog in veel kringen een taboe, waaruit eens te meer blijkt dat niet alle taboes slecht zijn.) We kunnen dus stellen dat een taboe is gebaseerd op een of meer van deze categorieën: voedsel, seks, andermans religie, Tweede Wereldoorlog en taalgebruik.
     
  5. De plek waar men het taboe te lijf gaat, is van cruciaal belang. In de kroeg mag meer dan op kantoor. Tussen bouwvakkers zal men zich doorgaans meer, of beter gezegd andere dingen, kunnen permitteren, dan tussen ambtenaren van oc&w. Het taboe verraadt veel over de sociale klasse.
     
  6. Kleinkunstenaars in Nederland hebben gepoogd menig taboe te slechten. Dat is hun gelukt.
     
  7. Creëer zelf een taboe dat is samengesteld uit seks, voedsel en andermans religie. Stuur dit taboe naar de VPRO Gids.