Teleurstelling

Arnon Grunberg ,

Een korte verhandeling over teleurstelling.

  1. Het leven, zo zegt de cynicus, bestaat uit kleine en grotere teleurstellingen. Of is de cynicus hier niet te onderscheiden van de realist? Als dit is wat de cynicus zegt, wat is dan het verschil tussen de cynicus en de boeddhist? Is het opgeven van verlangen niet vooral een manier om te ontkomen aan de teleurstelling?
     
  2. Hoe meer hoop men heeft, hoe groter de teleurstelling. Wie zich nooit indekt tegen teleurstelling is naïef, maar wie zich alleen maar indekt tegen teleurstellingen leeft allicht niet. Misschien is de oplossing de teleurstelling tegemoet te zien als een graag geziene gast. Of is dit ook weer een vorm van cynisme?
     
  3. De meeste mensen worden door zichzelf teleurgesteld, maar dat willen ze niet toegeven. Hier komt de rancune in het spel. Om te vergeten dat men in zichzelf teleurgesteld is, zoekt men een zondebok, iemand anders die schuldig is. Het had anders kunnen en moeten zijn, maar hoe komt dat? Daar is de schuldige.
     
  4. De oplossing van het socialisme: iedereen een beetje rijk. De oplossing van de warholliaanse democratie, oftewel de reëel bestaande democratie: iedereen een beetje beroemd. De tekortkomingen van beide ideologieën zijn overal merkbaar. Een beetje rijkdom en een beetje roem zijn immers nooit genoeg. Op zijn best een paar jaar.
     
  5. Waar men meent recht te hebben op roem en rijkdom, worden individuele prestaties verdacht. Voor datgene waar je recht op hebt door geboorte hoef je immers niets te doen. Meritocratie wordt daar een ander woord voor vals spelen. Wie iets presteert, waant zich ook nog eens beter dan de ander. Bah en nog eens bah. In theorie wil men gelijkheid en respect, in praktijk wil men iemand om te kunnen trappen.
     
  6. De liefde en de teleurstelling is een heikel thema. Het systeem mag verrot zijn, maar in de liefde dient men te geloven. De populaire cultuur leidt ons af met liefde en liefdesperikelen, elders spreekt men over geld en wapens. De oude Grieken leerden ons echter dat oorlog en macht heimelijk over liefde gaan. Weer een teleurstelling? Mensen zijn teleurgestelde zoogdieren. De rest komt daaruit voort.