tiara achter tralies

G├╝lhan Demirci ,

In de grootste vrouwengevangenis van Bogota, Colombia wordt een missverkiezing gehouden.

De Doc 40: La Corona
HollandDoc 24, vrijdag, 21.21-22.02 uur

Zonder tieten geen paradijs, luidde de titel van een Colombiaanse telenovela (soap). Je verzint het niet, maar het ging over een vrouw die als prostituee gaat werken om een borstvergroting te kunnen betalen. Colombia is, evenals andere Latijns-Amerikaanse landen, geobsedeerd door vrouwelijke schoonheid. Borstvergrotingen, kontvergrotingen, liposuctie, neuscorrecties. Alles om een strak en jong lijf te krijgen. Plastic fantastic, geen probleem! De Miss Colombia-verkiezing is dan ook immens populair en het hele land is aan de tv gekluisterd als deze parade van mooie dames langstrekt.
‘Colombia is een en al schoonheidskoningin. We hebben schoonheidskoninginnen voor alles. We hebben een Miss Yuca (cassave), een Miss Aardappel, een Miss Jam. De enige Miss die we niet hebben is een Miss Cocaïne, godzijdank,’ zegt Laisa, jurylid van wéér een missverkiezing. Een die je niet zo snel met glitter, glamour en schoonheidskoninginnen zou associëren: Miss Gevangenis.

Waarom ook niet. In de grootste vrouwengevangenis van Bogota zullen ongetwijfeld heel wat mooie vrouwen zitten. De vrouwen die meedingen naar de kroon in de documentaire La Corona (2008, Amanda Micheli, Isabel Vega) zouden in een ‘normale’ missverkiezing niet misstaan. Alleen hebben zij wat verkeerde beslissingen genomen in het leven. Maira is huurmoordenaar geweest, Angie en Angela zitten beiden vast voor (gewapende) overvallen en Viviana zat bij de guerrilla.
De documentaire, genomineerd voor een Oscar voor de beste korte documentaire, volgt de tien dagen voorafgaand aan de wedstrijd. Elk cellenblok heeft een afgevaardigde gekozen en de hele gevangenis leeft mee, zelfs de mannelijke gevangenisbewaarders, die dansles geven aan de vrouwen.
Je kan zo je bedenkingen hebben bij dit soort wedstrijden (vleeskeuringen, seksistisch) zoals ook de makers die hadden. De obsessie met missverkiezingen was een van de redenen waarom Vega dit onderwerp aanpakte. Want wat heb je er nou uiteindelijk aan om gekozen te worden tot mooiste vrouw. Een opleiding zou nuttiger zijn dan een plastic kroontje. Maar ook in de gevangenis blijf je vrouw en wil je je wel eens opdirken en je mooi en waardig voelen. Een rijke man of carrière zal het ze niet opleveren, ‘maar het geeft ze een sprankje hoop dat alles mogelijk is.’ Laisa heeft wel een verklaring voor deze Colombiaanse obsessie: ‘Temidden van zoveel geweld, burgeroorlog en onzekerheid zijn schoonheidswedstrijden een ontsnappingsmogelijkheid. Het is even een sprookjesfantasie.’ De werkelijkheid is hard en rauw, zeker voor deze vrouwen. De uiteindelijke winnares herwon overigens kort erop ook haar vrijheid weer. Een maand later was ze dood. Vermoord.