venster op de wereld

elja Looijestijn ,

Metropolis is terug. De gouden formule van het wereldwijde correspondentennetwerk staat al jaren als een huis, maar wordt nog steeds bijgeschaafd.

VPRO Metropolis: Condooms
Donderdag, NPO 3, 21.50-22.30 uur
 
‘Hallo Nederland. Dit is Metropolis.’ Het klonk sinds 2008 al tientallen keren in de vaderlandse huiskamers. Het idee is even simpel als doeltreffend: in de hele wereld maken lokale correspondenten verrassende filmpjes rond een wekelijks wisselend thema. Het is echter de uitvoering die het programma een succes maakte: de sterke redactie en de goed gemaakte, bijzondere filmpjes. In de wereld die steeds kleiner lijkt te worden, blijken er nog genoeg fenomenen, trends en culturele verschillen om de wenkbrauwen bij op te trekken, te grinniken of een traantje weg te pinken. De correspondenten weten met hulp van de redactie bijzondere portretten af te leveren van openhartige, kleurrijke figuren. De rest van de aantrekkingskracht van Metropolis komt van de spannende thema’s die de redactie weet te verzinnen: de kijk op lichaamshaar, de vagina, alcohol en polygamie. Toch waren ook de uitzendingen met bravere onderwerpen als de kerstman, dierenvrienden en buren zeer het bekijken waard.

Matthijs van Nieuwkerk vond het programma zo leuk dat hij in De wereld draait door een lans brak voor Metropolis en zijn kijkers herhaaldelijk opriep om in te schakelen. Af en toe gaat een filmpje viral, zoals pas nog dat over de cacaoboer in Ivoorkust die voor het eerst van zijn leven chocola proeft. Dat werd op YouTube meer dan vier miljoen keer bekeken nadat het Amerikaanse platform Reddit het had opgepikt.

Condooms in Braziliƫ

Biemans
De sterke formule betekent niet dat het programma steeds hetzelfde is gebleven. Door de jaren heen is men blijven schaven aan het format. In de eerste seizoenen werden de filmpjes nog vanaf de straat in Nederland aan elkaar gepraat door Bart Meijer (Het klokhuis). Onder begeleiding van een springerig muziekje zoefden de kijkers van Afghanistan naar Zambia.
Van het begin af aan vielen de filmpjes van Stef Biemans op. In zijn woonplaats Masaya in Nicaragua wist hij de bijzonderste types te vinden, van homoseksuele katholieken tot een zonderlinge Michael Jackson-imitator. Al snel nam hij de presentatie van het programma over en verscheen de grote M in het rode blok in beeld. Biemans ging met een rood jack en microfoon Nederland in om landgenoten te ondervragen over de thema’s. En ook binnen de landsgrenzen bleken bijzondere mensen te vinden die onze kijk op de zaak konden veranderen. Het programma zelf ging ook over de grens: versies van Metropolis zijn in België, Griekenland, Bulgarije en Nicaragua te zien of te zien geweest.

In het nieuwe seizoen heeft Metropolis weer een min of meer nieuw jasje aangetrokken. De straatinterviews hebben het veld moeten ruimen. Stef Biemans is nog steeds de presentator, maar is met het programma volwassener geworden. Zijn teksten zijn wat rustiger en hij gedraagt zich steeds meer als gastheer en gids. Hij bezoekt mensen in Nederland die iets te maken hebben met het thema van de uitzending en je hoort hem in voice-over bij de filmpjes uit het buitenland. 

en in Duitsland

Condooms
Ook de correspondenten doen geen straatinterviews meer. In plaats daarvan is een panel samengesteld van interessante mensen, van oud tot jong en van conservatief tot wild, die hun mening geven over de besproken thema’s. De eerste uitzending van het nieuwe seizoen gaat over condooms. Het voorbehoedsmiddel blijkt in veel landen nog steeds een heet hangijzer. Er zijn natuurlijk vele voordelen, maar veel mensen hebben morele en vooral ook praktische bezwaren. Zo worden er in Congo gratis condooms uitgedeeld. Een goede zaak,  maar volgens sommigen is de kwaliteit daarvan zo slecht dat ze liever een plastic zakje omschuiven.
In de Mexicaanse stad Chihuahua komen de meeste tienerzwangerschappen voor van het hele land. Helaas vindt een lerares op een middelbare school het beter om geen condooms te gebruiken. Zij propageert seksuele onthouding als beste voorbehoedmiddel. Strikt genomen klopt dat natuurlijk, maar voor de meeste hitsige pubers is het niet vol te houden.
In Duitsland maken we kennis met een uitvinder die een condoom in een spuitbus heeft uitgevonden. De spray moet wel 3,5 minuut drogen, wat het voorspel toch niet ten goede bleek te komen. In pornofilms is het condoom vaak nog steeds een ondergeschoven kindje. Maar een Spaanse pornoster heeft inmiddels zo veel geslachtsziektes gehad dat hij zich nu sterk maakt voor meer veiligheid op de werkvloer. Hij is een voorvechter van het kapotje in de porno.

Zoals we van ze gewend zijn, biedt Metropolis dus weer seks, drugs en rock-’n-roll. Zo kunnen we de komende weken onder meer uitzendingen verwachten over het roken en kweken van wiet en over het nieuwe leven van ex-gevangenen. 

harde cijfers

Metropolis gaat zijn veertiende seizoen in. Tot nu toe waren er 132 thema’s (waarvan een paar alleen online, daarom 121 afleveringen).
Er zijn meer dan tachtig wisselende correspondenten en het rijke archief kent filmpjes uit 87 landen.

world panel

Megumi Igarashi, oftewel Rokudenashiko (41, Japan)
‘Ik heb gehoord dat de gevangenissen in Zweden net zo comfortabel zijn als hotels.’

Deze Japanse kunstenares staat bekend vanwege om vaginakunst. Met gipsen afgietsels van haar vagina maakt zij allerlei objecten, van kleine landschapjes tot schuimpjes voor op een taart. In juli 2014 maakte zij met behulp van een 3d-printer een vaginaboot, maar tijdens haar vaartochtje werd ze opgepakt door de Japanse autoriteiten. Rokude ziet eruit als een schattig meisje, maar durft een van de grootste taboes in Japan aan te pakken.   

Chander Kataria (54, India)
‘Ik overtreed de wet dagelijks!’

Chander woont in het oosten van Jaipur en is adviseur en freelance acteur. Hij heeft een duidelijke mening, die hij graag en uitgebreid verkondigt. Hij is een beetje een deugniet, vooral op het gebied van seks en autoriteiten. Naast zijn vrouw heeft hij vaak vriendinnetjes. Hij houdt van condooms met een smaakje (en gebruikt er voor extra veiligheid dan ook twee over elkaar) en motoren. 

Vlad Shast oftewel Guppy Star (Oekraïne, 19 jaar)
‘Ik ben een overtuigd atheïst. Volgens de kerk is homoseksualiteit verkeerd, maar mensen worden ermee geboren. Ik verwerp alle dogma’s van de kerk.’  

Vlad heeft de afgelopen twee jaar medicijnen gestudeerd in Kiev. Hij kwam er echter achter dat de geneeskunde toch niet zijn roeping is en wil graag de journalistiek in. Daarom verandert hij van opleiding. Als de travestiet Guppy Star treedt Vlad op in twee homobars in Kiev. Optreden op een podium helpt hem zichzelf te uiten, zegt hij. Zijn droom is om in een land te wonen waar homo- en biseksuelen en transgenders met respect behandeld worden. 

Kagiso Molefe (37, Zuid-Afrika)
‘Ik heb goede genen. Mijn kinderen zijn lang en ontzettend knap.’

Kagiso is getrouwd, maar leeft in de praktijk als een alleenstaande moeder. Haar man woont 6000 kilometer bij haar vandaan. Ze is moeder van twee jongens en een meisje. Haar jongste kind woont bij haar man en de twee oudste bij haar. Ze produceert items bij een van Zuid-Afrika’s 24-uurs nieuwzenders, ENCA. Ook spreekt ze op freelance basis radiocommercials en voice-overs in. Ze praat graag en openlijk over seks. Verder houdt ze van hardlopen, lippenstift, hoge hakken, God en Fashion tv. 

Rabbi Uri Keshet (42, Israël)
‘We moeten oppassen dat we ons sperma niet verspillen. In sperma zit leven en goddelijke kracht.’  

Uri werkt als rabbi in de moderne wijk in het westen van de stad Rishon Letsion, ten zuidoosten van Tel Aviv. Hij heeft een vrij conservatieve kijk op de wereld. Hij heeft zeven kinderen en wil er zoveel mogelijk. Volgens hem is het een goddelijke opdracht om je zo veel mogelijk voort te planten en bovendien is hij dol op baby’s.