zijns ondanks

maarten van bracht ,

Hoe een gewone Jemeniet gegrepen werd door de Arabische Lente en in verzet kwam.

Idfa specials: The Reluctant Revolutionary
NPO Doc, 22.00-23.10 uur
Jemen, een van de armste landen ter wereld, gaat gebukt onder een verwoestende burgeroorlog van diverse elkaar bestrijdende fracties, met sektarisch geweld ontaardend in regelrechte terreur en inmiddels ook hongersnood. Van de berichtgeving over deze puntzak op het Arabisch Schiereiland begrijp je hooguit dat het om ingewikkelde ellende gaat. Weliswaar maakte de Arabische Lente in Jemen een eind aan het 33 jaar durende regime van despoot Ali Abdullah Saleh, maar dat betekende allerminst – zoals ook elders in de regio – dat er vreedzame democratie voor in de plaats kwam. 
Een van de weinige westerlingen die zich toen in Jemen waagden was de Britse filmmaker Sean McAllister, die in 2011 op een toeristenvisum het land binnenkwam. Amper gearriveerd ontmoet hij Kais, een 35-jarige vader van drie kinderen die als gids werkt in het toeristenbureau van zijn vader. Maar de toeristen blijven weg als gevolg van de dreigende revolutie. Ook heeft Kais schulden na een mislukte investering in een hotel, dreigt zijn zwangere vrouw met echtscheiding en moet hij geld lenen om voor haar en zijn drie kinderen eten te kunnen kopen. Hij blijft er gelaten, grappig en filosofisch onder, met dank aan de nationale drug quat die hij eindeloos blijft kauwen. Al die onrust is alleen maar slecht voor het toerisme. Woordspelig voorspelt hij een ‘bloedzwembad’. 

Kais

Maar dan legt McAllister, die met veel geluk aan uitzetting ontsnapt, met zijn nerveuze camera vast hoe deze bedachtzame en cynische buitenstaander onder het toenemend protest tegen het regime naar het kamp van de demonstranten en opstandelingen in de hoofdstad Sanaa overstapt en daar de revolutie wordt ingezogen. Dat op 18 maart, de ‘Friday of Dignity’, 52 vreedzame demonstranten worden doodgeschoten geeft de doorslag. De vloer van het ziekenhuis is besmeurd met bloed, gewonden met gapende kogelwonden sterven voor het oog van de camera – wie naar The Reluctant Revolutionary kijkt moet, bij alle tragikomische momenten, ook over een sterke maag beschikken. Door de aandacht te blijven richten op wat gewone Jemenieten als Kais doormaken legt McAllister vermoedelijk meer bloot over de voedingsbodem van de Arabische Lente dan alle politieke reportages en analyses bij elkaar.
Met The Reluctant Revolutionary, in 2012 uitgezonden in Storyville op BBC 4, begint NPO doc aan een nieuwe reeks ‘Idfa Specials’, documentaires die niet eerder op de Nederlandse televisie zijn vertoond. Elke vrijdag om 22.00 uur en daarna nog een maand on demand.