Doorgraven, doorvragen

jurgen tiekstra ,

Argos geeft een kijkje in de keuken van collega-onderzoeksjournalisten.

Argos: Luizen in de pels
NPO  radio 1, 14.00-15.00 uur
Rond de jaarwisseling zendt het onderzoeksjournalistieke radioprogramma Argos weer twee afleveringen uit van de geregeld terugkerende gesprekkenserie Luizen in de pels. Vandaag te gast in deze interviewreeks met Nederlandse onderzoeksjournalisten zijn de pas 25-jarige Anne de Blok en de meer ervaren Frederick Mansell. Zij maakten in oktober 2014 een reportage voor Brandpunt Reporter over misbruik van overheidssubsidie door een viskweker in de Peel.
De maandenlange research werd vooral verricht door Anne de Blok, die als 23-jarige stage liep bij Nieuwsuur en in haar laatste weken daar in contact kwam met de aan de grond zittende meervalkweker Coen Coumans. Deze Noord-Limburger klaagde dat een overdosis overheidssubsidie aan één enkele concurrent alle meervalkwekers in de omtrek uit de markt had gestoten. De Blok zocht hem op eigen initiatief op. Bij hem thuis ontdekte ze dat ook onderzoeksprogramma Zembla zich al eens in diens zaak verdiept had, maar er geen verhaal in had gezien. Des te opvallender is de vasthoudendheid die zij als beginnend journalist toonde. Ze zocht contact met het ministerie van Infrastructuur en Milieu, ze diende informatieverzoeken in op basis van de Wet Openbaar Bestuur, ze belde voerleveranciers, retailers en visverwerkingsbedrijven af en haalde uiteindelijk boven water dat Coumans gelijk had. Er bleek met overheidssubsidie te zijn gefraudeerd; iets wat mogelijk was door opvallend lakse controle op de subsidiemiljoenen. Ze won er dit jaar samen met Mansell de Loep-aanmoedigingsprijs mee, uitgedeeld door de Vereniging van Onderzoeksjournalisten.

Anne de Blok

Volgende week te gast zijn Volkskrant-journalisten Jeroen Trommelen en Sybren Kooistra. Zij maakten een digitale reportage over de levendige drugshandel via het darknet, het anonieme tor-netwerk dat toegang biedt tot een Google-achtige zoekmachine met de naam Grams, waarmee het eenvoudig winkelen is op de drugsmarkt. Hun speurtocht steunde voor een belangrijk deel op de technische kennis van Sybren Kooistra, die als datajournalist wist hoe hij gegevens moest onttrekken aan verborgen marktplaatsen als Agora, Silk­road2, Evolution en Pandora. Dit zijn wereldwijde leveranciers van xtc, cannabis, cocaïne, heroïne en speed, en zetten tientallen miljoenen euro’s om.