Klare lijn

Hugo Hoes ,

Documentairemaakster Nathalie Crum portretteert Theo van den Boogaard, die we vooral kennen van zijn Sjef van Oekel-strips.

Ik heb begrepen dat Theo van den Boogaard jou gevraagd heeft voor deze film. Dat is de omgekeerde wereld.
Nathalie Crum: ‘Klopt. Met een gemeenschappelijke vriendin bezocht ik een optreden van hem en ik was direct onder de indruk. Een leuke en charismatische man met een goede kop. Maar aan een film over hem dacht ik helemaal niet. Van tekenen wist ik ook niet veel. Joost Swarte, die naam kende ik, maar Theo’s naam zei me eerst niets. Veel later belde hij me en vertelde dat iemand het plan had gehad om een film over hem te maken maar dat diegene niets meer van zich had laten horen. En of het niet wat voor mij was. Zoiets zegt ook wel wat over zijn ijdelheid.’

In de film zie je hem onder meer bij Sotheby’s in Parijs, een stripbeurs in Knokke en tekenend in zijn huis. Hoe lang heb je hem gevolgd?
‘Na twee jaar voorbereiding twintig draaidagen, verdeeld over drie maanden. Om houvast te krijgen en een planning te kunnen maken wilde ik zijn agenda inzien. Die bleek helemaal leeg. Geen enkele afspraak. Terwijl hij wel al sinds 1977 elke dag precies bijhoudt wat er op een dag is gebeurd. Bijna als een dagboek. We zijn naar Sotheby’s geweest in Parijs omdat daar werk van hem werd geveild. Maar zoiets hoorde ik dan terloops een week van te voren. Hij heeft op een charmante manier veel weg van Sjef van Oekel. Wat voor hem vanzelfsprekend is, is voor anderen onbegrijpelijk.’

Tekenen doet iemand meestal alleen. Lijkt me lastig met een filmcrew in je werkkamer.
‘Daar was hij een beetje dubbel in. Hij had vaak wel wat tegenzin om te beginnen maar het was ook alsof wij een stok achter de deur waren om toch aan het werk te gaan.’

Je kijkt hem letterlijk op zijn vingers.
‘Wanneer hij een tekening aan het inkten was, vroeg ik voor de film soms of hij ook hardop kon zeggen wat hij op dat moment dacht. Maar het kwam ook voor dat Theo tijdens het tekenen tegen ons zei: “Stop eens met filmen en denk even mee. Moet dit een koele of een warme tint krijgen?” Vond hij best prettig. Misschien scheelde het dat we met drie vrouwen waren.’

Door onder meer artrose wordt de klare lijn steeds lastiger.
‘Die is zeer strak en vraagt om een enorme concentratie, waardoor er heel veel druk op de vingers komt. Theo bezoekt ook regelmatig een fysiotherapeut die musici met specifieke beroepsklachten behandelt.’

Met frisse tegenzin laat hij tekeningen zien die hij op de lagere school heeft gemaakt.
‘Vindt hij toch enigszins gênant. Hij legt de lat heel erg hoog, terwijl het onvoorstelbaar knap is hoe hij toen al tekende. Hij heeft ook alles bewaard. Kasten en mappen vol. Ook alle exemplaren van de Hitweek en Aloha waar hij voor tekende.’

Van den Bogaard zingt en tekent ook muziek van Bob Dylan.
‘Hij is altijd met muziek bezig geweest maar vond zichzelf niet zo’n goede zanger. Nu heeft hij die schroom van zich afgeworpen en zingt hij ook Four Winters: een eigen nummer dat hij veertig jaar geleden schreef toen hij 27 was. Daarin zijn alle vier seizoenen winters. Theo ziet nu de zon, maar hij blijft altijd worstelen.’

Zijn jullie vrienden geworden?
‘Goede vraag. Ik zou niet meer zonder Theo kunnen, hij misschien wel zonder mij. Ik bel wel eens om te vragen of hij komt eten. “Ik moet er niet aan denken,” antwoordt hij dan. Zo’n reactie kan alleen binnen vriendschap.’