doe-het-zelf:gelukkig op de werkvloer

Ellen van Dalen ,

De hoofdpersonen in Hollands Welvaren staan allemaal op een kruispunt in hun loopbaan. Door hun leeftijd of bezuinigingen moeten ze een andere weg inslaan. Maar welke afslag kies je? Een kleine selectie uit de grote stapel doe-het-zelf boeken en apps.

doe-het-zelf apps

Voor de snelle onderzoekers: met de app happy@work (2013) doe je in tien minuten een test waarin je onderzoekt wat je blij maakt in je werk, of je wel op de goede plek zit en hoe je je werk leuker kan maken voor jezelf. Volgens de makers is er tien jaar aan onderzoek aan voorafgegaan. (2,99 euro)

Bij Hollands Welvaren (seizoen 2) viel op hoe intensief de meeste mensen samenwerkten met hun partner. Twee handen op een buik. Maar werk en privé lopen wel door elkaar heen en je moet alert blijven dat de verhoudingen gelijkwaardig blijven (wie service 't en wie scoort?). Wie ook wel zo'n duo wil worden, zou misschien iets aan de in februari vrijgekomen app 'over win & groei scheurkalender' van een bekend Nederlands opleidingsinstituut kunnen hebben. Met de app beloven de makers meer balans tussen werk en privé, familie en vrienden zonder onnodig op andermans tenen te staan. 'Een scheurkalender die lezers via verhalen, citaten, tests, gedichten en opdrachtjes de handvatten geeft om zichzelf te ontwikkelen of in ieder geval te raken.' De scheurkalender is trouwens in het Engels.

Duik je eenmaal in de persoonlijke ontwikkeling zelf-doe-boeken dan verzuip je bijna. Wat zijn het er veel! Om je te helpen een keuze te maken kan je de app 'Succeed!' . Door de samenvattingen te lezen en wat vragen in de quize te beantwoorden kan je uit verschillende boeken de punten pakken die jou aanspreken. Handig, gratis en vrij recent (2014).

de kracht van de motivatie

Om tegenwoordig naast je vaste lasten een beetje geld over te houden (voor verzorging en vertier) moet je wel fulltime werken. Dus een groot deel van de week ben je aan de slag voor poen. Dan is het wel handig als je er plezier in je werk hebt. Maar ja: wat vind je leuk? Om te beginnen is het handig om te weten waar je enthousiast van wordt. Drijfveren heet zoiets. In De kracht van motivatie; ontdek de weg naar je ideale loopbaan helpen Anton Philips, familie van, en beroepsadviseur Annemiek van Kessel je te onderzoeken waar je harder voor gaat lopen. Of wanneer, hoe toepasselijk, je het licht ziet.

Het boek dat in 2013 werd uitgegeven is populair op internet en werd vooral lyrisch ontvangen door hoge piefen in het bedrijfsleven, onder wie Jeroen van der Veer (ex CEO Shell) en Dolf van den Brink (ex RvB ABNAMRO). De laatste schrijft: 'Dit boek beschrijft de opmaat naar een nieuw economisch proces, waarbij behoeftebevrediging en werken steeds meer samenvallen'.

Toch is De Kracht van Motivatie niet alleen voor hoge piefen. Ook gewone stervelingen - ambtenaren, leraren en ander middelbaar personeel- hebben natuurlijk recht op optimale arbeidsvreugde. Dus staan we helemaal open voor het Systeem voor Individuele Motivatie Analyse (SIMA), zoals de methode die Philips uit Amerika naar Nederland haalde, officieel heet. In het boek veel invuloefeningen waardoor duidelijk moet worden wat je drijft in het leven en onder welke omstandigheden jij het beste functioneert.

drijfveren

Om je een beetje te prikkelen vind je in het boek ook verhalen van acht personen die je voorgingen in hun zoektocht, onder wie Anton zelf. De een had een verkeerde studie gekozen en wat doe je dan? De ander had net een burn-out achter de rug: wat leer je daarvan? Om daar zelf achter te komen kun je de volgende vragen beantwoorden: wat brengt mij in actie? (een roeping, een uitdaging, een eigen wens); wat houdt mij gemotiveerd? (competitie, afwisseling, routinewerk, verantwoordlijkheid, etc); wat wil ik bereiken, welke erkenning is belangrijk voor mij en hoeveel structuur werkt goed voor mij en dus welke cultuur is goed voor mij.

Anton (zelf al over de tachtig inmiddels) schrijft veel over zijn eigen ervaringen. Hij schrijft kritisch over hoe de organisatie van Philips in zijn werkende leven werd opgebouwd (vriendjespolitiek, grote gun-factor) en ook over zijn eigen valkuilen. Hij lijkt daarmee wel een vreemde eend in de bijt in de lampenfamilie. Hij liet zich bijvoorbeeld als vrijwilliger voor Morele Herbewapening (?!) naar Louisville sturen. Anton kreeg een vage opdracht mee, schrijft hij, om 'relaties tussen werknemers en werkgevers te verbeteren'. Hoe hij die opdracht uit moest voeren werd aan hem en zijn team overgelaten. Hij voelde zich daar heel ongelukkig bij, kreeg blindedarmontsteking en besefte pas jaren later dat hij het een niet los van het ander kan zien. 'Ik heb duidelijkheid nodig wat er van me wordt verwacht, dan weet ik tenminste wat me te doen staat', schrijft hij.

Kortom: Anton raakt gemotiveerd als hij structuur krijgt aangereikt en dan kan hij pas goed aan de slag. Als je klaar bent met je 'motivatiepatroon', want zo heet je ingevulde lijstje, begint het spannend te worden, want... wat nu? Anton adviseert je resultaten te laten zien aan je HR-collega. Altijd het proberen waard natuurlijk, maar als je hebt ontdekt dat je liever zonder structuur of collega's werkt en het meest gelukkig bent als goochelaar terwijl je psychiater bent (zoals in aflevering 3 van Hollands Welvaren) dan moet je je misschien nog even achter je oren krabbelen of je dit ook moet melden. Hoe dan ook, dit doeboek leert je wel alles weer net iets scherper te zien voor jezelf. Maar, en dat geldt eigenlijk altijd: durf je er ook echt iets mee te gaan doen? Hoe zet je dan die stap? Zo'n boek zoeken we voor de volgende keer. Voor bij aflevering 2  (5 maart).

vpro op de werkvloer