Redacteur Anne Moraal over Amerika

Door Jan van Tienen ,

De redactie van Nooit Meer Slapen krijgt wekelijks meer kunst en cultuur te zien dan in ons radioprogramma past. Daarom delen we online onze persoonlijke culturele fascinaties. Deze keer: Anne Moraal (28). Ze studeerde wetenschapsfilosofie, werkte in het boekenvak en schrijft. Als redacteur researcht ze gasten en onderwerpen en maakt ze reportages.

Het deed pijn, die verkiezing van Trump vorige week, maar de weg ernaartoe slokte ons op als een meeslepend western verhaal. Helaas heeft dit verhaal straks levensechte gevolgen. Wat gebeurt er als feit en fictie vervagen?

Anne Moraal studeerde Creative Writing in New York, waar amper cowboys rondliepen, maar waar ze wel aan het denken werd gezet over Amerika. "Amerika heeft mij altijd al aangetrokken", zegt Anne, "En dan met name het Amerikaanse platteland van de cowboys, de westerns, de paarden, het gevecht tussen goed en kwaad. Tegelijkertijd is dit juist het gebied waar de mensen wonen die massaal op Trump hebben gestemd.”

Tegen deze achtergrond speelt zich ook de film Hell or High Water af, een moderne western over twee broers die banken overvallen. Een film waarin de cowboy nog springlevend is. In plaats van op een paard rijdt hij in een auto, maar nog steeds heeft hij de teugels – in dit geval het stuur dus- zelf in handen. De opbrengst van de beroofde banken gaat uiteindelijk naar een nobel doel: het gezin.

“Ik kreeg een beetje hetzelfde gevoel als bij het lezen van The Grapes of Wrath, het boek van John Steinbeck over de Dust Bowl tijdens de crisis van de jaren ’30. Het verbaasde me toen hoe actueel dit boek is. Net als in de Hell or High Water zijn in Steinbeck de banken ‘the bad guys’ en zijn de hoofdpersonages op zoek naar geluk. Toch is er een groot verschil: in The Grapes of Wrath maken de personages kennis met armoede, in Hell or High Water hebben de personages nooit iets anders gekend.” 

Anne vindt het niet vreemd dat Amerika dominant is op het gebied van cultuur, ook hier in Nederland: “Hun showmanship en de traditie van verhalen vertellen is inmiddels verweven met het Amerikaanse DNA, maar ik zie hier ook gevaar in: de grens tussen feit en fictie lijkt steeds meer te vervagen.”

Het echte leven is geen western, vindt Anne. “Ook ik zie de romantiek van ‘the American Dream’ en ben geneigd te geloven in onbegrensde mogelijkheden- mits je hard werkt, maar helaas is dat gewoon niet de werkelijkheid. We verwachten niet alleen een happy ending in boeken en films, we gaan ervan uit dat alles in werkelijkheid ook goed afloopt.”

Nu is er dus een nieuwe ‘held’ op het Amerikaanse toneel: Donald Trump. “Die man is een karikatuur van zichzelf”, zegt Anne, “feit en fictie zijn bij hem niet te onderscheiden.” Gevaarlijk vindt ze, maar ook: “Ik ben heel benieuwd hoe dit verhaal afloopt.”