U wist het misschien nog niet. Maar veel van ons voedsel wordt met uitsterven bedreigd. Het gaat hier onder meer om boerenkazen, ambachtelijke vleeswaren, traditionele broodsoorten, oude groente- en fruitsoorten en bijzondere vissen en schaaldieren. Door onbekendheid, vervalsing of overdreven regelgeving dreigen deze te verdwijnen. Kazen en fruitsoorten kijken in de regel namelijk niet met van die trouwe zeehondenogen de lens in. Noch ogen ze lief en aaibaar zoals de reuzenpanda. Misschien is dat de reden dat er tot voor kort niemand was die zich hun lot aantrok. Of het voor hen opnam.

Sinds de opkomst van de Slow Food beweging lijkt dat echter te veranderen. De mensen van deze beweging hebben namelijk ingezien dat kazen en fruit, ook zonder aaibaar te zijn, toch het beschermen waard kunnen zijn. En dat ze aardig zacht en harig kunnen worden, als je ze maar lang genoeg laat liggen.

De Slow Food beweging begon in 1986. Ze werd opgericht door Carlo Petrini in Italië. Sindsdien komt ze wereldwijd op voor het behoud van de smaak van zeldzame producten. Ze heeft tot doel authentieke producten te beschermen en te behouden voor het nageslacht. Momenteel maakt ze zich bijvoorbeeld sterk voor een aantal Nederlandse rauwmelkse kazen en een boter. De Boeren-Goudse oplegkaas, de Texelse Schapenkaas, de traditionele Boeren-Leidse kaas en de Boeren-Leidse boter worden nu beschermd. Terwijl ze anders ongetwijfeld een uiterst vervelend lot te wachten zou staan.

Maar goed dat deze organisatie er is, denk u misschien. Anders zouden alle die zielige kazen, waarvan u waarschijnlijk niet eens wist dat ze bestonden, zomaar uitsterven. Wat is dat toch nobel van die mensen dat ze zich in de strijd werpen voor het behoud ervan. In dat geval denkt u echter te simpel. De mensen van Slow Food hebben namelijk een heel andere reden om zich met zoiets onzinnigs bezig te houden als het beschermen van voedsel. Deze bezigheid is namelijk de laatste is in een reeks van acties om zich van de onderlaag van de samenleving te kunnen onderscheiden.

Vroeger hadden mensen het maar gemakkelijk wat dat betreft. De elite onderscheiden zich van de middenklasse door hun tafelmanieren. Je snoot je neus in een servet in plaats van in het tafelkleed en klaar was je. Totdat de middenklasse dit gebruik overnam. Daarna moest er ook nog met een lepel gegeten worden. Alles om je maar te kunnen onderscheiden. Een andere manier van onderscheiden was door de hoeveelheid voedsel die je je kon permitteren. Rijke mensen hadden veel voedsel, arme mensen weinig. En dik zijn was een teken van welvaart. Tot ver in de 20ste eeuw werd de kwaliteit van de pap -het volksvoedsel bij uitstek -beoordeeld op grond van een simpel criterium: de lepel moest er rechtop in kunnen blijven staan.

In de loop van de 20ste eeuw had iedereen ineens genoeg te eten. En waren tafelmanieren tamelijk gestabiliseerd. Mensen moesten een andere manier zoeken om zich te kunnen onderscheiden. Matigheid was zo’n manier. Het ideaal werd een slank lichaam. En dat is veel meer dan een schoonheidsideaal. Het is ten diepste verbonden met de idealen discipline en wilskracht. De mens moet geen slaaf zijn van zijn passies, maar zich kunnen beheersen. Kleine verfijnde hapjes raakten in. Nouveau Cuisine was de nieuwe kreet en een salade met een reepje zalm en drie krieltjes werd het toppunt van chique. Totdat de ‘lagere klasse’ het ging overnemen. Al snel heette het Street Food en was het op elke hoek van de straat te vinden. De elite moest iets nieuws bedenken en zo ontstond Slow Food. En werden met uitsterven bedreigde kazen ineens beschermd.

Het wachten is nu op een samenwerkingsverband tussen de Slow Food beweging en het Wereld Natuur Fonds. Als beide organisaties uitstervende vissen willen beschermen. Om ze te behouden voor het nageslacht. Zodat zij er ook van kunnen genieten. Want ook al zijn vissen als tonijn en zalm niet zacht en aaibaar, ze smaken wel erg lekker in de pan.