• Avro
  • VARA
  • vpro
Aflevering Nr. 23 
 
Veilige haven
Rein van Gooswilligen, voorzitter van het Nederlands Instituut voor Navigatie
Column: Nog een ruk!
Ronald Plasterk
Antiliaanse probleemjongeren
Marion van San, criminologe en Roy Pieters, voorzitter van het overlegorgaan Caribische nederlanders
Ben Bot
Ben Bot, minister van Buitenlandse Zaken
Ben Bot
zondag 6 juni 2004
terug naar de aflevering
Column: Nog een ruk!
Ronald Plasterk
U kent de Internationale. De oude versie, van Henriettte Roland Holst, zong in het refrein:
 
Makkers, ten laatste male,
Tot den strijd ons geschaard!
En d'Internationale
Zal morgen heersen op aard!
Nu was dat “heersen op aard” na de tweede wereldoorlog niet meer zo in de mode, en de nieuwe versie van Jaap van de Merwe uit 1971 zegt:
 
Nu is 't uit niet meer dralen
Zet je schrap, nog één ruk
En de Internationale
Brengt alle mensen geluk.
 
Ik heb dat altijd een rare tekst gevonden, “nog een ruk, brengt alle mensen geluk”. En nu, deze week, snap ik het pas: deze tekst heeft betrekking op sperma-donatie.
 
Sperma doneren doet iemand, net als bij bloed, om anderen te helpen. Toch zal altijd ergens op de achtergrond het besef bestaan dat je als man 25 nakomelingen hebt rondlopen. Dat voldoet misschien aan een diepverankerde evolutionaire behoefte: je genen doorgeven aan het nageslacht. Maar het idee dat dat nageslacht over tien jaar voor je deur staat, dat schrikt mensen af. Dat is begrijpelijk. Ik zou me kunnen voorstellen dat vaders het ook ten opzichte van hun wettige kinderen een vervelend idee vinden dat je die mogelijk belast met een hele rits sperma-kinderen die bij je eigen kinderen in de voortuin staan. Je kinderen denken dan: zo belangrijk vindt mijn vader zijn bloedverwantschap met ons kennelijk niet, want hij deelt het met iedereen.
 
Nu gaat iedereen dus naar België. Dat houd je niet tegen. Ik snap dat algehele recht van kinderen om hun biologische ouders te leren kennen, ook als die dat niet willen, niet. Als dat recht om bloedverwantschappen te kennen zo’n onvervreemdbaar grondrecht zou zijn, zoals de Hoge Raad heeft bepaald, mogen kinderen dan ook met een beetje DNA van de tandenborstel van hun vader naar het laboratorium als ze denken dat hun vader hun echte vader niet is? Is dat dan ook een grondrecht? Kom nou!
 
Mogen dan trouwens de wettige kinderen van een vader die vroeger sperma-donor is geweest, ook op zoek naar hun half-broertjes en –zusjes die via de spermabank verwekt zijn, en daar dan in de voortuin gaan staan? Je hebt als kind toch het recht om te weten wie je broertjes en zusjes zijn?
 
Of nog een vraag: als kinderen het recht hebben te weten wie hun biologische vader is, hebben vaders dan ook het recht te weten of kinderen biologisch wel van hun zijn, en mogen die dan met de tandenborstel van hun kroost naar het laboratorium?
 
Nee, natuurlijk. Dat grondrecht is onzin. Het opheffen van de anonimiteit van sperma-donoren is principieel helemaal niet logisch. Nu deze week bleek dat het ook in de praktijk leidt tot het stagneren van de sperma-donatie, nu zou dit gekke recht zo snel mogelijk weer op de helling moeten.