Volgens de door Europa vastgestelde norm mag je geen huizen en bedrijfsterreinen bouwen als de concentratie fijnstof boven een bepaalde concentratie komt. De VNG heeft becijferd dat hierdoor bestaande bouwplannen stagneren, van totaal 7.7 miljard, veel meer dan waar Balkenende zich nu zo dapper voor inzet. Het gaat om de voortgang van de economie, en om huizen waarin mensen willen wonen.
 
Deze week was staatsssecretaris Van Geel op de radio. Hij vindt terecht dat je het probleem het beste bij de bron kan aanpakken: de uitstoot van fijnstof tegengaan. Dus zou hij roetfilters op dieselauto’s verplicht willen stellen. Wat blijkt: dat mag niet van Brussel! Dus we mogen niet meer bouwen, maar als we de vervuiling aan willen pakken dan mag dat ook niet. Van Geel gaat nu tijdelijk toestemming vragen.
 
Weet u, Brussel heeft op zich wel gelijk dat het die verplichting verbiedt. Want je komt meteen bij de lastige vraag: mag een Belgische vrachtauto zonder zo’n filter dan ons land niet meer in? Dat zou inderdaad het vrije verkeer ingrijpend aantasten. Maar als je Belgische auto’s wel zonder filter laat rijden, dan mag een Belg in Nederland iets dat een Nederlander niet mag, ook raar. Dus een land alleen kan zo’n verplichting niet opleggen, Brussel zou dat moeten doen voor de hele Unie.
 
Andersom is het gek dat Brussel die nieuwbouw verbiedt. Grensoverschrijdende milieuzaken moet je Europees regelen, bijvoorbeeld de verontreiniging van de Rijn. Maar het gaat er hier om of ze in Rotterdam een huis mogen bouwen op tweehonderd meter van de snelweg, of op vierhonderd meter. Dat is een afweging tussen volkshuisvesting-belang en gezondheidsrisico, een lastige en wetenschappelijk ingewikkelde kwestie om de juiste grens te bepalen, maar hoe dan ook een grens die van belang is voor de mensen die er wonen. Er is, in Brusselse termen, geen subsidiariteit, er is geen reden waarom de inwoners van de Ardèche mee moeten besluiten over de plaats van nieuwbouw in Rotterdam.
 
Dus Brussel doet precies het omgekeerde van wat het zou moeten doen. Europa zou inderdaad de uitstoot van fijnstof moeten beperken door filters op Dieselauto’s te verplichten, want dat kan een land alleen niet oplossen. Maar op welke precieze afstand van een snelweg je mag wonen, dat kun je nu juist weer best nationaal regelen. Ik zou zo graag zien dat de Europese leiders daar nu eens over nadachten, in plaats van alleen over de centen.