Ik kwam een paar dagen geleden terug uit de Verenigde Staten, en viel midden in het tumult over de regeringsdeelname van de FPÖ. Heel Europa stond pal tegen deze dreiging van extreem rechts. Wim Kok sprak van "de Europese normen en waarden", en zijn collega minister Michel van België verdedigde zijn recht om zich met een democratisch gekozen Oostenrijkse regering te bemoeien met het argument: "Europa is ook mijn vaderland".
 
Misschien was het het contrast wat groot tussen de anderhalve week in Amerika, in Nieuw Mexico, schitterend stukje van de wereld waar ik me prima thuisvoel, elke ochtend de New York Times bij een bagel met cream cheese, aardige mensen, en dan opeens: Europa mijn vaderland? Ik doe mijn uiterste best om dat mee te voelen, ik pers, ik duw, ik probeer, maar het lukt me niet. Het is niet moeilijk om Nederland als vaderland te voelen, en in zekere zin kun je je misschien burger van de wereld voelen, maar van Europa? Misschien is het een generatie-effect: ik ben opgegroeid met de pop-cultuur, met de Angelsaxische muziek, films en boeken. Ik vond Woody Allen veel leuker dan Louis de Funes, en luisterde naar Bob Dylan of de Doors liever dan naar Udo Jörgens of Mireille Matthieu; zelfs popsterren als Nina Hagen of Plastic Bertrand (weet u nog zijn hit: Ca plane poir moi), dat was het toch niet echt. Amerika was het land van de jeans, Europa van de Lederhosen en alpinopetten.
 
Een uitbreiding van Nederland in de richting van het land van Monthy Python: ok, richting Skandinavie, vooruit, maar bij Belgie begin ik al te twijfelen. De Belgen lopen nu trouwens stoer voorop tegen Oostenrijk, boycots, de gemeente Luik weigert een Gaugain schilderij uit te lenen aan een museum in Graz, en de gemeente Chaudfontaine zegt de jaarlijkse sneeuwklassen in Oostenrijk op. Beetje klef gedoe.
 
Net nu de hele wereld een groot dorp geworden is, zouden wij ons moeten verschansen in Euroland, zouden wij het met een vrij willeleurig bijeengeveegd groepje landen eens moeten worden over Europese normen en waarden. Europa als culturele, juridische of staatskundige eenheid is een totaal kunstmatige constructie, Europa is misschien nuttig als vrijhandelszone, maar verder? Ondertussen zijn de Eurofanaten bezig om uit te breiden naar Roemenie, naar Slovenie. Turkije, dat natuurlijk oneindig veel rechtser is dan Oostenrijk, is ook al bijna binnen boord. Allemaal prima landen, maar ik breng het niet op om ze als mijn vaderland te zien. Europa kan geen vaderland zijn, want Europa bestaat niet.