|
Column: Gruitbox
Désanne van Brederode
Of het begrip in de nieuwe editie van Van Dale voorkomt weet ik niet, maar duizenden schoolkinderen in Amsterdam en omstreken moesten het de afgelopen weken leren. Ik doel op het woord 'gruiten'. Grutten, zegt de oudere kijker nu, die ken ik wel. Dikke boekweitpap met stroop. Maar 'gruiten'? Het betreft hier een samentrekking van de woorden groenten en fruit. Daar is over nagedacht. Tegen betaling bovendien. De vaak gehoonde Europese gemeenschap subsidieerde, in samenwerking met Aardappelen Groenten Fruit Nederland, een campagne met de naam 'schoolgruiten' - en dit is weer een initiatief van onder andere het ministerie van Volksgezondheid.
Doel is kinderen vertrouwd te maken met de vitaminen- en vezelrijke, magere snacks die moeder natuur (en gentechnologie) ons leveren. Om de campagne kracht bij te zetten krijgen leerlingen een Gruitbox waarin, behalve brood en pakje drinken, dankzij een plaatselijke opbolling in het deksel ook nog een ronde vrucht past. Lekker stapelbaar! De lunch-trommels die menig ouder aan het begin van het schooljaar heeft aangeschaft, zijn hierdoor overbodig geworden. Resultaat: een moeilijk afbreekbare plasticberg. Gezond gaat kennelijk niet hand in hand met milieubewust. Ook over de productiewijze van 'gruiten' wordt niet gerept. Dat Brits onderzoek in een kinderziekenhuis onlangs heeft uitgewezen dat in de urine van de zwakke, traag herstellende kinderen beduidend meer bestrijdingsmiddelen werden aangetroffen dan in die van snelgenezende, biologisch etende patiëntjes, mag toch boekdelen spreken. Het gif in en om een Granny Smith verbleekt nog net niet bij de appel die Sneeuwwitje aannam. Wat nog het meest cynisch maakt is dat de actie ons weer eens zo hardhandig inwrijft dat wij, ondanks welvaart en hoog opleidingsniveau, een ontwikkelingsland zijn. In welke rurale samenleving je ook komt, al is het in een krottenwijk in Brazilië of in een Afrikaans oerwouddorp, op mango's, sinaasappels en ananassen wordt niet beknibbeld. Maar hier moeten we van overheidswege horen dat een appel moet. Om je dood te schamen. Thans vormt de vogelgriep ook in ons land een serieuze dreiging. We geloven graag het sprookje waarin trekvogels de ziekte verspreiden - de moderne doemversie van Nils Holgerson. Diep vanbinnen weten we dondersgoed dat intensieve veehouderij en het grenzeloze gesleep met dieren in bepaald niet grondig gereinigde vrachtauto's de verspreiding van het virus vergemakkelijken. Leer kinderen eerst eens 'nee' zeggen tegen de verdacht goedkope drumsticks, frikadellen, hamburgers en hotdogs. Zet daartoe op alle schoolpleinen in Nederland een paar kippen, geiten en desnoods een kalfje neer dat de leerlingen zelf moeten verzorgen; wie liefde voor een dier voelt, wil niet dat het lijdt. Daarbij schijnt het houden van huisdieren stress te verlagen en de weerstand aantoonbaar te verhogen. In het midden van elk plein een appelboom en klaar is Kees. Met de hartelijke gruiten van ministerVeerman. En de zo natuurgezinde Hans Hoogervorst.
|