• Avro
  • VARA
  • vpro
Aflevering Nr. 625 
 
Column: Woord en Beeld
Désanne van Brederode
Bos versus Verhagen
zondag 18 juni 2006
terug naar de aflevering
Column: Woord en Beeld
Désanne van Brederode
Nederland is Oranje. Toch domineert Marco Borsato de hitparades met het nummer Rood. Borsato pleit in zijn lied voor een herwaardering van rode wijn en rode rozen, al heeft hij, liegt hij, geen rooie cent. Rood moet terug in straatbeeld en privéleven - de kleur dient niet langer uitsluitend geassocieerd te worden met het bloed dat dagelijks vloeit op de TV. Een nieuwe campagne van de PvdA? Dat zou dan zoete wraak zijn jegens de VVD, die jaren eerder René Froger strikte om burgers het belang van een Eigen Huis, al dan niet met hypotheekrente-aftrek, in te peperen. Daarna deed tekst er niet meer toe en mocht Gordon ook nog even boegbeeld zijn.
De transitie van woord- naar beeldcultuur is voltooid. In het tijdschrift Beau Monde tooide visagist Leco van Zadelhoff vijf politica’s met bonte oorlogsstrepen. Topper werd Medy van der Laan, van wier gezicht zoveel verf spatte dat je met een gerust hart weer een jaar aan alle musea voorbij wilt hollen, ook als ze gratis worden.
 
Laatst bij Netwerk: Karla Peijs en Herman Wijffels in een fluisterbootje door natuurgebied. Het leek wel een reclame voor romantisch Zwitser Leven. Alleen champagne ontbrak. Maar dan hoor je Karla Peijs driemaal herhalen dat ze voor een duivels dilemma staat. Waar moet die snelweg nou komen - alsof ze moet kiezen tussen oesters of aardbeienijs. Geloofwaardiger kan niet. We hebben onze majesteit al op pantyvoeten gezien; ik verwacht Pechtold en Lousewies van der Laan woestzoenend in een speciale aflevering van Onderweg naar Morgen, ook al komen ze daar nooit aan.
Terwijl iedereen modelt en acteert, regeert bouwkoning Elco Brinkman het land, waarbij zijn aquarellerende vrouw de overal uitgeroeide bloemetjes en beestjes rondstrooit - over de dekbedovertrekken waaronder we rustig kunnen gaan slapen, en over de serviezen bij Blokker, een winkel die zelfs huurwoningallochtonen weten te vinden. Wie wendt zich nog tot de echte Blokker in de echte krant. Weinigen, het geschreven woord is uit. We worden door beelden gemanipuleerd waar we bij staan. Zelfs het NOS-Journaal kent verborgen codes. Telkens als er een onderwerp over werknemers langskomt, zoals de instroom van goedkope Oosteuropese arbeidskrachten, de concurrentie met China, CAO-onderhandelingen of ´Pesten op het werk’, toont men een filmpje waarin je fabrieksarbeiders ontbijtkoeken in kartonnen dozen ziet stoppen. Bedoeling is dat je na het zien van oorlogsbeelden uit Uruzgan meteen naar een flinke homp koek grijpt, het laxeermiddel bij uitstek. Gauw de indrukken afvoeren, opdat ze weinig schade aan het gemoed toebrengen. Voordeel van de beeldcultuur is dat ik in een jaar tijd al tientallen artistieke interpretaties van Vrouwe Justitia heb gezien, van Barok tot Jugenstil, want zulke beelden tonen ze altijd van alle kanten als Ernest Louwes even niet in herhaling woedend wordt. Leuke studie, kunstgeschiedenis, zeker wanneer politici doen alsof het eeuwig komkommertijd is.