|
De aantrekkingskracht van de SP van Jan Marijnissen
De opmars van Jan Marijnissen is tijdens de provinciale staten verkiezingen doorgezet. In Limburg en Brabant werd de SP zelfs de tweede partij. Hoe diep reiken de wortels van deze partij in onze maatschappij? Welke gevolgen heeft de groei van de SP voor de Nederlandse politiek en samenleving? Aan de hand van een aantal prikkelende stellingen van bekende Nederlandse sociologen en politicologen schetst de voorman van de SP een toekomstbeeld van zijn partij.
De stellingen: > Bram Peper (als socioloog verbonden aan de Erasmus Universiteit, voormalig minister van Binnenlandse Zaken en burgemeester van Rotterdam): De SP vult het steeds groter wordende gat tussen de kiezers en de bestuurlijke elite. Die vervreemding is de basis van het SP succes. > Kees Schuyt (rechtssocioloog, lid van de Raad van State): De SP lijkt op de vroegere KVP. De partijstructuur lijkt op de vroegere KVP en is gebaseerd op een hechte binding met de leden op plaatselijk niveau. Deze leden zijn vooral afkomstig uit de traditionele middenklasse. Jan Marijnissen lijkt op de gezellige dorpspastoor die zijn gelovigen inspireert, aanspoort en een beetje autoritair onder de duim houdt. > Dick Pels (socioloog en één van de initiatiefnemers van de linkse denktank Waterland): In de SP zien we een terugkeer van het religieuze socialisme. Maar de SP moet oppassen voor de blijmoedige gelijkhebberij van gelovigen > Gabriel van den Brink (socioloog, auteur van o.a. Schets van een beschavingsoffensief, voor de WRR): Er gebeurt momenteel iets wat we eerder in de geschiedenis gezien hebben. In reactie op een periode van liberale dynamiek gaat de voorkeur van de bevolking naar meer radicale vormen van socialisme (Marijnissen) en nationalisme (Wilders) uit. Uit hun combinatie zou een vorm van nationaal socialisme kunnen ontstaan. Dat te voorkomen zou wel eens de voornaamste opgave van de huidige regering kunnen zijn. > Jos de Beus (hoogleraar politicologie Universiteit van Amsterdam): De SP heeft de grens van haar electorale groei bereikt: 15 tot 16 procent van het kiezersvolk. De SP wil de grootste linkse partij van het land worden vanuit de oppositie, om ooit te regeren vanuit overmacht. Maar in november haalde Marijnissen 16.6 % van de stemmen en vorige week 14.8 %. Stel dat de malaise der politiek over vier jaar voorbij is. Stel dat Balkenende, Bos en Rouvoet doeltreffend beleid maken. Dan is het gedaan met de groei van de SP, ongeacht de oppositiestijl van haar leider en de werkkracht van haar kader. De SP heeft de grens van haar electorale groei bereikt: 15 tot 16 procent van het kiezersvolk.
Het gesprek met Jan Marijnissen: Jan Marijnissen denkt dat het succes van de SP te danken is aan (intern) een groeiend vertrouwen van kiezers in de oplossingen van de SP en aan (extern) dat de voorafgaande kabinetten toch minder voor elkaar hebben gekregen dan beloofd. Marijnissen meldt dat de SP bij de coalitiebesprekingen aan tafel heeft gezeten vanwege de electorale winst van de SP. Daarmee heeft de partij de sfeer van het regeerakkoord beinvloedt. Marijnissen noemt dit "macht via de band". In reactie op de stellingen zei hij: > Stelling Bram Peper "Het cruciale woord is hier vervreemding." > Stelling Kees Schuyt "Welkom op de hoogmis van de politiek. Er zit wel wat in." > Stelling van Dick Pels "De associatie met de kerk vind ik heel opvallend want veel SP'ers zijn agnost. Maar ik denk dat veel christenen zich herkennen in wat wij voorstaan. De SP heeft ook een partijleven. We proberen elkaar het gevoel te geven dat dit een leuke club is om bij te horen. Mijn ervaring is dat mensen met een geloof vaak nette en goeie gesprekspartners zijn." > Stelling Gabriel van den Brink "Dit raakt kant noch wal. Historische vergelijkingen gaan altijd mank. Jullie presenteren deze socioloog als een leidinggevende opiniemaker, maar ik heb zelden zulke domheid gezien. Het is een gotspe. Als het nationaal socialisme van stal wordt gehaald dan moet je beter op je woorden letten."
|