|
Column: De messias de martelaar en het stokpaardje
Desanne van Brederode
Vorig weekend zei schrijver Maarten 't Hart in het programma 'Een Passie voor pasen', dat hij zich een leven zonder Bach niet kon voorstellen. Een paar akkoorden van de Matthäus Passion, en hij schoot vol. Ondanks zijn afkeer van religie. Of je nu atheïst bent, streng protestants of ietsist; bij het luisteren naar Bach verstommen overtuigingen.
Het doet er niet eens toe hoe religieus de componist zelf was. Nu is er een relletje rond Marianne Thieme van de Partij voor de Dieren, die zevendedagsadventist blijkt. Ze beschouwt vlees eten als zondig, omdat Adam en Eva in het paradijs nog vegetariërs waren, en gelooft in het spoedig aanbreken van het einde der tijden. Twee van de literaire lijstduwers van de partij, Maarten 't Hart en Rudy Kousbroek, voelen zich bedrogen - wat een griezelig geloof! Mocht Thieme inderdaad slechts dieren redden om haar eigen zieltje schoon te wassen, om rein voor Gods troon te verschijnen, zoals de auteurs suggereren, dan zie ik geen probleem. Het motief van waaruit je je inzet voor noodlijdende anderen hoeft niemand anders dan jijzelf te bevragen, mits je niemand uitsluit en niemand probeert te bekeren.Titus Brandsma, Dietrich Bonhoeffer, en de studenten Hans en Sophie Scholl kenden een diepe, persoonlijke christelijke spiritualiteit - maakt dat hun verzet tegen de nazi's ongeldig? Zou dominee Martin Luther King alleen tegen racisme hebben geageerd om als notoir overspelige toch in de hemel te komen? Niemand hoeft Thieme's privé-geloof serieus te nemen. In het paradijs kende men geen geslachtelijke voortplanting, auto's, computers, media, geen politieke partijen noch democratie - volgens Thieme zou zelfs het dragen van kleren zondig moeten zijn, aangezien Adam en Eva schaamteloos naakt door de tuin huppelden. Dat hadden de literatoren ook kunnen schrijven. Maar nee, hun gegriefdheid stond geen geestigheid toe. Zelf kan ik niet lachen om alle collega-schrijvers die lijstduwer van de dierenpartij zijn, maar zwijgen bij ander onrecht in de wereld.Onlangs stond in een hoekje in de krant dat Europese intellectuelen als Günther Grass en Umberto Eco een brief in alle toonaangevende Europese kranten hadden geplaatst, waarin ze hun regeringen laksheid inzake Darfur verwijten. Misschien wil Grass zichzelf rehabiliteren, sinds bekend is dat hij bij de Waffen SS heeft gediend.Maar dan nog. Elders komen intellectuelen in actie voor mensen die ze niet persoonlijk kennen - in Nederland grijpen ze blijkbaar pas naar de pen als ze zichzelf niet voldoende vertegenwoordigd zien. Ook dierenvrienden worden verdeeld in bokken en schapen - in het diepst van hun gedachten zijn schrijvers immers zelf God. Het onderlinge gehakketak en gesplits doet bovendien uiterst gereformeerd aan. Dat is vooral zielig voor het al haast kapotgereden stokpaardje - de messias en martelaar onder de Hollandse dieren.
|