Tegeltjeswijsheden! Ik begreep die reacties eerlijk gezegd niet. Alle peilingen lieten immers zien dat kiezers het probleem van een gebrek aan een moreel kader, een bezielend verband zo u wilt, met stip op één zetten. En de belangrijkste problemen van ons tijdsgewricht hadden volgens mij ook duidelijk een morele dimensie. Criminaliteit bijvoorbeeld. Of de graaicultuur bij overheid én bedrijfsleven. De crisis in het gezinsleven.
 
De invulling van dat morele kader hoefde volgens mij ook niet zo moeilijk te zijn. Zeker van het CDA zou je toch mogen verwachten dat ze zich de Tien Geboden nog wel zouden herinneren. Overigens niet alleen van het CDA. Het was immers de liberale voorman Pieter Oud die verklaarde dat ons hele politieke denken in feite gebaseerd is op de tweede tafel van de Tien Geboden – ‘tot welzijn der samenleving’! Het wiel hoefde dus echt niet opnieuw te worden uitgevonden. Normen en waarden, dat betekende dus: eert uw vader en uw moeder. Pleeg geen moord. Pleeg geen overspel. Steel niet. En leg geen valse verklaringen af. Er zou volgens mij al heel wat gewonnen zijn als we de hangjongeren van vandaag een zeker besef van deze waarden zouden bijbrengen.
 
Maar over de waarde van een serieuze moraal gaat het allang niet meer. In plaats van de oude Tien Geboden in een nieuw jasje te steken, komt Balkenende IV met tien hele nieuwe geboden. Of liever gezegd: tien Ver-boden. Gij moogt niet roken. Gij moogt niet drinken. Gij moogt niet snoepen. Gij moogt geen al te mooie auto rijden. En, mijn favoriet, Gij moogt geen gloeilampjes gebruiken. Wat dit allemaal nog te maken heeft met een moraal die u en mij moet aanzetten tot het nemen van persoonlijke verantwoordelijkheid, is mij een raadsel. Het lijkt me eerder platte bemoeizucht. Bemoeizucht die bovendien voor geen enkel serieus maatschappelijk probleem een oplossing biedt. Zo gaat dus ook deze aflevering van het ethisch reveil roemloos ten order. Het is symptomatisch voor het CDA: veelbelovende analyses, maar doorbijten ho maar. Zodat alles uiteindelijk verzandt in onbenulligheid.