• Avro
  • VARA
  • vpro
Aflevering Nr. 804 
 
Ronald Plasterk
Minister van OCW
Bevat video
Marianne Thieme
Fractievoorzitter Partij voor de Dieren
Bevat video
Henk Jan Ormel
Tweede kamerlid CDA
Bevat video
Atzo Nicolaï voorzitter nieuw Nationaal Historisch Museum
Kleine Muis
Column 27 januari 2008
Onderwijs onder de maat
zondag 27 januari 2008
terug naar de aflevering
Kleine Muis
Column 27 januari 2008
In één ding moet ik Geert Wilders gelijk geven; boeken kunnen gevaarlijk zijn. En niet alleen vuistdikke religieuze pillen. De moordenaar van John Lennon had The Catcher in the Rye van J.D. Salinger op zak; een boek dat zó precies de vinger op de zere plek legt, dat je zweverige Love and Peace-boodschappers meteen uit de weg wilt ruimen. Hoezo: ´Imagine’? De wereld staat in brand!
De Koran terugbrengen tot Donald Duck-formaat is geen oplossing: zelfs in het vrolijke kinderweekblad staan zulke treffende analyses van bijvoorbeeld de kapitalistische consumptiemaatschappij, dat mijn zoon tegenwoordig overal de Oom Dagoberts kan aanwijzen en daarbij zint op wraak.
 
Woensdag begonnen de Nationale Voorleesdagen. Bekende Nederlanders lazen de allerkleinsten een boekje voor, een ontbijtje binnen handbereik. Een gezonde geest in een gezond lichaam, natuurlijk. Maar dan het speciale voorleesboekje: Kleine muis zoekt een huis.
 
Muis heeft een enorme rode appel, die niet in haar holletje past. Dus wil ze tijdelijk bij een ander dier, met een groter hol wonen. Ze komt bij de elitaire mol, maar die weigert haar en haar vrucht: zijn huis ligt al vol met boeken. Het konijn, een gezondheidsfreak, heeft ook geen plaats, want waar moeten zijn slablaadjes dan heen? En de das, in wie wij de hedendaagse hedonist herkennen, heeft teveel zachte kussens in zijn huis. Alleen een enorme beer heeft ruimte genoeg, maar die is weer niet te vertrouwen…
 
Tijdens haar zoektocht neemt muis geregeld hapjes van haar appel. Zoveel dat ze, als ze toevallig weer aankomt bij wat haar eigen holletje blijkt te zijn, daar moeiteloos in past, samen met haar kaalgevreten appel. Onschuldig? Nee. In sprookjes is alles symbolisch. Dus laten we de protagonist opvatten als een vluchteling uit een land met een prutserige, kruimelige muizeneconomie. De rode appel is zijn droom. Hij is glanzend, voedzaam, en hij belooft kennis en eeuwig geluk – dat kennen we nog uit het paradijsverhaal.
 
De vluchteling en zijn droom willen bij u en mij schuilen, maar helaas; wij willen studeren, bijblijven en hogerop komen, of de hele dag aan onze gezondheid werken, of lui in de kussens relaxen, of alle drie die dingen. Soms zijn wij griezelige beren die zeggen ‘Welkom, maar op eigen risico, want ik vreet jouw geloof en cultuur wel op.’ Wat leert kleine muis? Dat ze weer in haar kleine kamertje past, indien ze, heel simpel, haar grote droom opgeeft tot er alleen een bitter klokhuis rest. Zo wordt dus een hele generatie geleerd hoe om te gaan met gelukzoekers van elders. ‘Dag muis, loop maar terug naar waar je vandaan komt en slaap lekker.’
 
Moet ik hier de pagina’s uitscheuren? Nee, dan houd je niks meer over. Kijk, er zitten al gaatjes in het papier. En de plaatjes zijn zo mooi… En ik heb de maker ontmoet en dat is zo’n lieve Tjech… Maar toch. Ik vrees een uitgekookt complot. Terwijl volwassenen zich druk maken om een film die nog niet bestaat, krijgen onze kleuters olijke anti-vreemdelingen-propaganda voorgeschoteld,vergezeld van een spierwit broodje Hollandse kaas. Ja, boeken, Geert, jij snapt het… die hebben nog altijd de grootste macht.