Toch heerst er geen Oranjegevoel, geen VOC mentaliteit, maar globaliseringsvrees.
 
We voelen ons ontheemd door gastarbeid uit Polen, gas uit Rusland, bankovername uit België, en Europese wetten uit Luxemburg. 17 procent van het volk ziet zich als verliezer op de wereldmarkt, 26 procent wantrouwt financiële instellingen, waaronder de schoonfietsers van de RABO. De fiducie in grote bedrijven en Europese verdragen is gering.
 
Oppositieleider Marijnissen heeft veertien jaar lang betoogd dat globalisering de terugkeer is van de magere dertigerjaren van Colijn. Complete bedrijfstakken zouden verplaatst worden. De brede middenklasse zou dalen en verarmen. De laagst opgeleiden zouden worden uitgebuit. De massa zou werkloos worden door uitbesteding naar Azië.
 
De Sociaal-Economische Raad, die eergisteren vergaderde over de globaliseringsvrees, zegt tegen Jan dat hij even moet dimmen. Alles wat hij aankondigde is niet uitgekomen.
 
Wat is dan wel de oorzaak van de globaliseringsvrees? Het kabinet, de SER en de Commissie-Bakker antwoorden in koor dat het beleid tekort schiet. We lopen achter bij Zweden, Finland, Denemarken en Oostenrijk in voorbereiding op de volgende concurrentieslag. We moeten een doorbraak forceren in de technologie, infrastructuur, arbeidsdeelname en belastingen.
 
Maar woordvoerders als Verdonk, Wilders en ook Agnes Kant houden zich helemaal niet bezig met moeilijke aanpassingen. Zij verwoorden een gevoel van ontheemding bij de kiezer.
 
Dat even simpele als nare gevoel heeft te maken met een puur binnenlands probleem: het bindingsprobleem in een totaal open samenleving.
 
Waarom zou een ondernemer uit India of Brazilië zich binden aan de spelregels van “onze” overlegeconomie? Waarom zou een van oorsprong Nederlandse multinational met een buitenlandse topman zich binden aan de polder als daar de graaicultuur wordt aangepakt?
 
Globalisering betekent ontbinding.
 
De bovenlaag in de exportsector is niet meer verbonden met gewoon personeel en gedraagt zich als arrogante filmster. Kleine ondernemers en hardwerkende ambtenaren voelen zich niet gebonden aan Europese aanbesteding. De agglomeratie van de overvolle Randstad is niet meer verbonden met leeglopende buitenprovincies als Zeeland. Bewoners van multi-etnische steden onderhouden geen band maar kruipen in hun schulp. Slimme studenten worden niet gebonden door de OV jaarkaart maar emigreren met hun Master diploma op zak.
 
Ziedaar de schaduwzijde van roodwitblauwe globalisering. Ontheemde burgers eisen een eerlijke diagnose hiervan en een inspirerend verhaal over waar het heen gaat met de welvaart.
 
Het wemelt in Den Haag van wereldwijze vrouwen en mannen. Een zomer vol wereldsport geeft ze extra bedenktijd om de irrationele globaliseringsvrees weg te nemen.