• Avro
  • VARA
  • vpro
Aflevering Nr. 3 
 
Opinie: Mesjogge Messias
Paul Cliteur
Informatiestromen
Roger Vleugels, BVD deskundige en Roel Pieper, hoogleraar universiteit Twente
Bevat video
Hoe veilig is het in Nederland?
Klaas de Vries, minister van Binnenlandse Zaken
Bevat video
De politieke Islam
Afshin Ellian, strafrechtdeskundige aan de Universiteit van Amsterdam
Bevat video
Kan men zich beschermen tegen terreuraanslagen zoals gepleegd in de VS
zondag 23 september 2001
terug naar de aflevering
Opinie: Mesjogge Messias
Paul Cliteur
Wij worden door religieus fundamentalisten gezien als Sodom en Gomorra
De mesjogge messias.
Dat was een term die Francis Fukuyama ongeveer tien jaar geleden introduceerde voor de religieus fundamentalist.
De inkt van zijn pen was nog niet droog of de Berlijnse Muur viel.
Een ongekend optimisme overspoelde de gehele wereld en de oude tegenstellingen tussen Oost en West waren voorbij. Toch constateerde Fukuyama dat nog één gevaar overbleef:
de "mesjogge messias•.
Groot was die bedreiging niet, want de bizarre fantasieën in de hoofden van achtergebleven religieuze leiders deden er niet toe. Toen.
Nu weten we: dit is veel te optimistisch geweest.
 
Wij worden door religieus fundamentalisten gezien als Sodom en Gomorra, waar vrouwen schaars gekleed op straat lopen en mannen met elkaar mogen trouwen.
Die decadente moderne wereld zou eigenlijk moeten worden vernietigd maar daartoe heeft men de macht niet. Althans: men kan dat niet doen langs vreedzame weg en ook niet met een conventionele oorlog.
 
Wat de huidige crisis kenmerkt, is een pijnlijke paradox: namelijk dat terroristen de typisch westerse wetenschap en techniek kunnen aanwenden in een niets ontziende strijd tegen de grondslagen van de westerse cultuur zelf.
Denk aan die talloze malen uitgezonden beelden van
Bin Laden met een machinegeweer en electronische apparatuur.
Daarin, in onze moderne wetenschap en techniek, ligt een overweldigende macht besloten, die voor iedereen met voldoende geld beschikbaar is -
ook voor die "mesjogge messias•.
Zo worden we door onze eigen uitvindingen bedreigd.
Die man op die ezel in een spelonk in een ver land blijkt ineens even gevaarlijk als Sadam Hussein.
 
Voorlopig lijkt slechts één oplossing in zicht: ontglobalisering, een sterk terugdringen van het globaliseringsproces dat zo sterk verbonden is met de moderne wereld.
En dat zullen we merken ook.
 
Allereerst: zeg maar dag met je
Air-Miles, geen gezellig gebabbel meer met de piloot, en waar zijn al die knopjes voor ?
 
Maar ook: grenscontroles en loketten - ze zijn weer terug van weggeweest.
Niet alleen wanneer we naar het buitenland willen, maar ook in het binnenland, zelfs bij het boodschappen doen in de grote winkelcentra die als symbool van de moderne commerciële cultuur een gewild doelwit zijn.
 
Ik geef toe: daarmee heeft de "mesjogge - messias" meer greep op mijn wereld dan mij lief is.
Maar een beter antwoord heb ik niet. Althans: voorlopig niet.