• Avro
  • VARA
  • vpro
Aflevering Nr. 826 
 
Ruud Lubbers
oud-premier
Bevat video
Wim Eijk
aartsbisschop
Bevat video
Bemoeizucht
Column 7 september 2008
Te gast in Buitenhof: oud-premier Lubbers
zondag 7 september 2008
terug naar de aflevering
Bemoeizucht
Column 7 september 2008
Vorige week moest ik naar de mondhygiëniste. Aardige mevrouw, maar toch. Ik voelde me, plat achterover in de stoel, een spiegel in de hand om naar mijn mond te kijken, een complete nul.
‘Leuk dat u regelmatig uw tanden stookt, maar u gebruikt die stokers helemaal verkeerd.
Gezonde, vitaminerijke voeding? U? Een sinaasappel ‘s avonds is funest voor uw glazuur!
Bacteriën zijn dol op tabaksrook, meer nog dan op suiker. Die kiezen vallen er nog net niet uit.
U moet ook niet schrobben, maar penselen. Dat bloeden hoort erbij, het is ontstoken.
Hier heeft u een zachte peuterborstel en een tubetje roze, zoute tandpasta; alle andere producten doen meer kwaad dan goed. Waarom er dan toch zoveel soorten in de schappen staan? De vrije markt, mevrouw. Allemaal troep. Over twee maanden wil ik uw borstel zien, dan kan ik controleren of u zich aan mijn instructies hebt gehouden.’
Ze heeft me lekker bang gemaakt, en daarna bekeerd tot merk X en Y: toch weer een leuke bonus.
De vrije markt, zo gaat dat. Aan ijdelheid en doodsangst is heel wat te verdienen.
Maar stel nu dat er ook breinhygiënistes bestonden, die je op dezelfde autoritaire toon zouden uitleggen dat je je geest naar de knoppen hielp, bijvoorbeeld omdat je de verkeerde kranten las, de verkeerde programma’s bekeek… Of wel de goede, maar op de verkeerde manier – dan zouden we massaal in opstand komen. ‘Als ik Astro-tv wil kijken, is dat toch zeker mijn eigen zaak?’
Onze gedachtewereld is privé. Ons lichaam is dat allang niet meer. Niet alleen laten we ons er van alles over wijsmaken, we moeten er ook braaf alles over opbiechten. Dat merkte ik bij het aanvragen van een hypotheek. Ten behoeve van een gezondheidsverklaring krijgen mijn man en ik straks een waslijst aan intieme vragen. Of we roken, of we ons ooit op AIDS hebben laten testen, of we kanker of iets anders verschrikkelijks hebben gehad. Zo ja, dan vallen de kosten hoger uit. Dat van dat roken begrijp ik nog wel. Maar iemand die net kanker heeft gehad, met alle leed van dien, wordt daarvoor door zijn bank gestraft.
 
‘Sterfteprognose, de bank mag geen risico lopen.’ Wat een beschaafde, sociale wereld!
Mark Rutte en de zijnen willen een kleine overheid, minder bemoeienissen, regels en gemoraliseer. Goed dat het weer eens gezegd wordt. Maar een ambtenaar die bij mensen thuis de tandenborstels komt tellen om te zien of er stiekem wordt samengewoond en dus huur wordt ontdoken, vind ik minder eng dan een bankman die vraagt of je ooit onveilig hebt gevreeën, of je genoeg beweegt, wel eens depressief bent geweest en of je toevallig uit een borstkankerfamilie komt - en daar de premies op afstemt. Als liberalen zich werkelijk bekommeren om ieders individuele vrijheid, dan protesteren ze nu even ferm tegen de meedogenloze bemoeizucht van geldverstrekkers op de vrije markt.