Dus: geef uw geliefde dit jaar niet die vijf boeken die hij altijd nog had willen lezen, maar koop een mooi dun e-book, waarmee hij zelf romans van het internet kan downloaden. Een flinke uitgave. Ogenschijnlijk althans - want er worden op den duur heel wat bomen mee bespaard, er zijn geen boekenkasten meer nodig, en de afvalverwerkende industrie wordt minder zwaar belast.
Zomaar een voorbeeld van een innovatief, milieuvriendelijk product dat onze shopzin prikkelt. En dat is nog maar het topje van de positieve ijsberg: er komen niet alleen steeds meer duurzame producten op de markt, nee, er is tevens een stijgend aanbod van eerlijke waar.
 
Werd ik tien jaar geleden nog uitgelachen door familieleden die mijn decemberpresentjes meteen herkenden aan het logo van de wereldwinkel of aan het Max Havelaar-keurmerk, tegenwoordig kun je in ieder warenhuis terecht voor Fair Trade-cadeautjes en lekkernijen. Je maakt er nu goede sier mee. Vooruitgang, zeker.
Maar waarom willen consumenten wel Fair Trade levensmiddelen, cosmetica, kleding en speelgoed kopen – liefst biologisch geproduceerd – en lijken ze nog steeds niet te beseffen dat de grondstof coltan, benodigd voor de chips in digitale apparaten, een van de voornaamste oorzaken is van de gruwelijke conflicten in Kongo?
Waarom gaan ze nog steeds in zee met helers, die Kongo voor een schijntje van zijn kostbare bodemschatten laten beroven? Onwetendheid? Integendeel.
Wie een doosje dure slaafvrije kerstkransjes koopt, koopt meteen een goed gevoel. Mobieltjes en notebooks die tegen een eerlijke prijs worden verkocht, de eerlijke prijs voor coltan, zullen niet tien, maar honderden euro’s duurder worden – en dat doet vooral pijn.

Nergens lees ik in de jubelartikelen over de o, zo schone technologische innovaties ook maar iets over coltan. Zelfs vrienden die hebben zitten sniffen bij films als Blood Diamond en The Constant Gardener, bij de schrijnende Afrika-documentaires op het Idfa-festival, waarin je toch ziet hoe het westen Afrika besteelt en belazert, tonen me regelmatig hun nieuwste digitale gadgets – geen woord over coltan. Dat spul spreekt niet tot de verbeelding. Natuurlijk: iedere burgeroorlog is een effectief antwoord op het probleem van de overbevolking.
 
Miljoenen kansloze types die elkaar afslachten om niets – dat brengt een duurzame wereld snel dichterbij. Maar al die Congolese lijken, al dat bloed: wel erg veel restafval voor zo’n elegante, compacte, klimaatneutrale palmtop. Daar moeten ze toch eens wat op vinden.