• Avro
  • VARA
  • vpro
Aflevering Nr. 6 
 
De positie van de PvdA
Ruud Koole, voorzitter van de PvdA
Bevat video
Opinie: De reactie van Bush
Ronald Plasterk
Cultuurrelativisme
Paul Scheffer, publicist, Wasif Shadid, hoogleraar interculturele communicatie,Paul Cliteur, hoogleraar rechtsfilosofie en Hans Feddema, antropoloog
Bevat video
Een debat over cultuurrelativisme
zondag 14 oktober 2001
terug naar de aflevering
Opinie: De reactie van Bush
Ronald Plasterk
Hoe komt het dat zo'n rechtse cowboy nu zo verstandig en verlicht handelt?
Een maand geleden, 4 dagen na de aanslag op Amerika, heb ik op deze plaats ervoor gepleit dat we als Europese landen stevig achter Amerika moesten gaan staan. Daar heb ik veel reacties op gekregen, instemming, maar ook tegenspraak, of eigenlijk verbazing. Hoe kan je nu achter die gekke reactionaire republikeinse Bush aangaan?
 
We zijn nu een maand verder. We kunnen constateren dat Bush het tot nu toe goed doet. Wat had je redelijkerwijs meer kunnen wensen? Rustig aangepakt, beslist onderscheiden van terrorisme en islam, brede coalitie zoeken, en nu zeer gericht en in feite beperkt terugslaan. Al Gore had als president echt niets anders gedaan. Wie een maand geleden taxeerde dat we er goed aan zouden doen om stevige afstand te houden van deze Amerikaanse regering zou nu eigenlijk ruiterlijk moeten erkennen dat men er naast zat, wie taxeerde dat Bush de steun en het vertrouwen waar zou maken heeft tot nu toe gelijk gekregen.
 
Hoe komt het dat zo'n rechtse cowboy nu zo verstandig en verlicht handelt?
 
Ten eerste denk ik dat dit komt juist doordat de bondgenoten zich zo loyaal hebben getoond. Als de naaste bondgenoten, de Europese landen, de andere lijn hadden gevolgd, de Derde Weg hadden gekozen, Amerika hadden laten weten dat ze niet op voorhand op Europese steun konden rekenen, dan was er voor de Amerikaanse regering veel meer reden geweest om impulsieve dingen te doen, immers "we staan er toch alleen voor". Door de Amerikanen zonder gezeur het volle vertrouwen te schenken hebben de Europeanen, voor op sociaal democraten als Blair, en Schroeder, bijgedragen aan een beheerste en weloverwogen reactie.
 
Een tweede factor zou wel eens kunnen zijn juist dat Bush zo'n rechtse reputatie heeft. Het was destijds Richard Nixon die vrede met communistisch China sloot, en voorzitter Mao bezocht. Hij kon dat doen juist omdat hij als rechtse republikein er nooit van verdacht zou kunnen worden dat hij een communistenvriend was. Daardoor kreeg hij krediet van mensen die een democraat nooit de kans hadden gegeven om Rood China te omarmen. Zo ook nu. Bush kan er, als verklaard voorstander van de doodstraf, niet van verdacht worden dat hij "soft on crime and terrorism" is. Dat gaf hem de ruimte om de tijd te nemen voor een weloverwogen reactie na de WTC aanslag. Die ruimte heeft hij goed gebruikt.
 
Bush is misschien geen hoogvlieger, maar je hebt meer aan een president die zijn adviseurs goed kiest en er goed naar luistert dan aan een briljante president die ook wel eens een steekje laat vallen.
 
Mag ik opnieuw een taxatie met u delen: sommige cynici denken dat de missie van Bush en zijn coalitie hopeloos is. Dat denk ik niet. Fundamentalistische moslims die tegen Amerika en Europa zijn, die zullen er blijven, maar de groep die bereid is terroristische middelen te gebruiken, die kan je best oprollen. Dat is met de Rote Armee Fraction in Duitsland ook gelukt. Toen Ulrike Meinhoff en een paar trawanten eenmaal vast zaten, (overigens afkomstig uit hetzelfde verwende rijkeluismilieu als Osama Bin Laden) toen was het opeens helemaal afgelopen met de Duitse stadsguerrilla. Laat de cynici maar knarsetanden, dit probleem is in een paar jaar voor een behoorlijk deel de wereld uit te helpen.