• Avro
  • VARA
  • vpro
Aflevering Nr. 105 
 
Europa van morgen
Bevat video
De voortijdig schoolverlaters
Bevat video
Het duivels dilemma van Kok
Bevat video
Deens model
Buitenhof 31 januari 2010: Het Europa van morgen
zondag 31 januari 2010
terug naar de aflevering
Deens model
Er is iedere week wel een nieuwe rel binnen het kabinet-Balkenende. Gaat het niet over Irak, dan gaat het wel over Afghanistan. En dan staan er ook nog ongekende bezuinigingen voor de deur. Zelfs binnen de coalitie geloven maar weinigen dat het kabinet Prinsjesdag haalt.
 
Dus wordt het tijd om eens na te denken over wat er na nieuwe verkiezingen moet gebeuren. De peilingen geven een versnipperd beeld. Er zijn minstens vier en misschien wel vijf partijen nodig om een normaal meerderheidskabinet te kunnen vormen. Met zo’n grote coalitie valt nauwelijks te regeren. Als partijen als CDA, VVD, D66 en ChristenUnie of GroenLinks het überhaupt al eens kunnen worden.

Er word veel geklaagd dat het land zo onbestuurbaar wordt. Welnu, als dat het probleem is, dan wordt het tijd om ook eens naar andere modellen te kijken. Een model waarbij Geert Wilders meeregeert, bijvoorbeeld. Of, beter nog, een model waarbij Wilders niet regeert, maar gedoogsteun biedt aan een minderheidskabinet van CDA en VVD.
 
Dat ziet er op papier nogal wankel uit, zo’n minderheidskabinet dat leunt op gedoogsteun van een partij die niet in het kabinet zit. Maar dat hoeft het helemaal niet te zijn. Dat bewijst een land als Denemarken, dat al veertig jaar vrijwel onafgebroken minderheidsregeringen kent. En niemand zal beweren dat Denemarken geen stabiel en welvarend land is.
 
In Denemarken regeert nu al het derde achtereenvolgende minderheidskabinet van liberalen en conservatieven. Die kabinetten worden op de been gehouden door de Deense Volkspartij. De Deense liberalen en conservatieven die kun je vergelijken met CDA en VVD. En die Deense volkspartij, die is te vergelijken met de Partij voor de Vrijheid van Geert Wilders.
 
Dat gaat allemaal goed, in Denemarken. De regerende liberalen hebben er baat bij, maar de gedogers van de Deense Volkspartij ook. Ze hebben invloed op het kabinetsbeleid, zonder er verantwoordelijk voor te zijn. Dat wil Geert Wilders ook wel.
 
Nu weet ik natuurlijk ook wel dat er grote weerstand is tegen Wilders, ook binnen CDA en VVD. Maar wat dan? Bovendien: de schoonheid van zo’n Deens model is, dat de Tweede Kamer niet voortdurend dictaten van de regerende coalitie hoeft uit te voeren. Het is dus goed voor de democratie. Het is ook goed voor de democratie, omdat Wilders zo te zien een stabiele aanhang heeft verworven. Dat geluid kun je natuurlijk smoren en buitensluiten. Maar is dat dan democratie?
 
En daarom zeg ik: zo’n minderheidskabinet naar Deens voorbeeld, dat kan best een goed idee zijn. Het is niet de enige mogelijkheid. Maar het is het overdenken waard.