Wat is de overeenkomst tussen Pim Fortuyn en Máxima? Antwoord: beiden zijn met grote achterstand begonnen, maar zij hebben het Nederlandse volk in een mum van tijd volledig voor zich weten te winnen. De ene 7 miljoen kijkers. De andere 21 zetels in de peilingen.
Van Máxima was dit bekend, maar de geheime kwaliteiten van Pim Fortuyn als charmeur zijn sommigen misschien ontgaan. Want hoe werd niet opgegeven van Fortuyn als ruziemaker, schismaveroorzaker - overal waar Pim kwam was het ruzie. Zei men.
Maar vorige week las ik in de krant dat hij een grote bijeenkomst met locale leefbaren moest toespreken en dat bijna iedereen op voorhand tégen Pim was. Tot hij ging spreken. Toen bleek hij diplomatiek, humoristisch en de weerstand tegen hem en zijn plannen smolten als sneeuw voor de zon. Aardige man. Gevat. Kon luisteren. Nooit gedacht dat… en zo ging het verder bij de lokale leefbaren.
Ik geef het je te doen. Ad Melkert kan een gehoor van louter sympathisanten nog niet tot enige geestdrift bewegen. Maar Pim Fortuyn trekt in één toespraak een hele zaal tégenstemmers over naar zijn kamp. Net zoals Máxima moeiteloos een gehoor van republikeinen in Oranjeklanten omtovert.
We leven in een wereld van beelden - drogbeelden, zou de zestiende eeuwse filosoof Francis Bacon hebben gezegd. Ons verstand wordt vertroebeld door onze wil en onze hartstochten.
Door het Máxima-effect van Pim Fortuyn is natuurlijk grote paniek uitgebroken in Den Haag. Nog een paar weken geleden zag ik op de voorpagina van mijn krant de ministers Jorritsma, Zalm en Hermans - als altijd gierend van de lach - op een rubberband een sneeuwberg afroetsjen, maar nog geen week daarna zag ik ze met diepe groeven in het gezicht op het VVD-partijcongres ronddolen. Zelfs Zalm is niet de geinponem die we gewend zijn.
Wat te doen? De situatie ziet er wanhopig uit, maar Dijkstal doet het goed door hard te gaan oefenen voor de spiegel in een Kok-achtige uitstraling van “boven de partijen” staan. Balkenende doet het ook goed: Fortuyn rechts inhalen door de multiculturele samenleving af te schaffen. Rosenmöller doet het ook prima: net terug van de oorlog verklaart hij Fortuyn de oorlog. Alleen de situatie voor D66 lijkt echt hopeloos. De partij die de politiek wilde hervormen moet na een halve eeuw constateren dat het nu echt gaat gebeuren. Alleen niet door D66.