Mag je die ene onschuldige soldaat uitleveren als het hele regiment daarmee gered kan worden?
Wachtlijsten in de zorg. Wachten in de file. Schikkende bouwfraudeurs. Weggestuurde bolletjesslikkers. Frauderende HBO-instellingen. Een ongecontroleerd Openbaar Ministerie. Onveiligheid op straat. Geprivatiseerde chaos.
Dit kabinet strompelt naar de finish. Het heeft weinig gedaan voor wat het orakel uit Diever altijd met zoveel warmte aanduidt als “de mensen in het land”.
Maar toch, op de valreep, gaat het misschien nog wel iets doen… Voor apen.
In het apencentrum in Rijswijk slijten ruim 1600 apen een dieronterend bestaan. Dagelijks worden dierproeven gedaan om ons te helpen aan middeltjes tegen onze kwalen. Dieren worden ingespoten met dodelijke virussen. Zij leven in stressvolle omstandigheden en onlangs overleed één van de hen: Coen.
Is dat moreel verantwoord? Minister Hermans van onderwijs en wetenschap is uiteindelijk politiek verantwoordelijk voor deze praktijken. In het ledenblad van de dierenbescherming Dier zien we hem tijdens een interview worstelen met zijn geweten. Hèt klassieke argument voor dierproeven geeft ook Hermans : er moet iets worden gevonden tegen ziekten als aids, Parkinson en Altzheimer. Maar Hermans zegt ook: het is absoluut de laatste keer dat het infecteren van de apen is toegestaan. Komt er een “totaalverbod op proeven met apen”, vraagt de dierenbescherming? We moeten er wel naar toe, zegt Hermans ontwijkend. Garanties heeft hij niet.
Ik wil dit probleem niet eenvoudiger maken dan het is. Er zijn zeker morele dilemma’s. Mag je die ene onschuldige soldaat uitleveren als het hele regiment daarmee gered kan worden? Of mag je die ene menselijke patiënt met het dodelijk virus injecteren als je weet dat daarmee het middel wordt gevonden dat de mensheid redt?
Dat is moeilijk.
Maar sommige dingen zijn ook weer niet zó moeilijk. Het verschil tussen de mens en sommige dieren is voor mij niet zo groot.
Kijk maar eens naar dit onschuldige koppie. Laten we hem Loekie noemen. Mag je Loekie met een dodelijk virus injecteren om voor ons, mensen, misschien een middeltje te vinden tegen onze kwalen?
Loekie zegt: waarom moet ik en mijn familie opdraaien voor jullie sores? Als je zo nodig moet, spuit dan je soortgenoten maar in. En als u wilt, kunt u zich dus aanmelden: als proefmens.
Maar Loek, van Loekie moet je afblijven. Hij stelt zich niet beschikbaar.