<p>Lang heeft de filmwereld geworsteld met geluid. Vreemd eigenlijk, want film bestond al sinds ca. 1895 (met Edison en de broer Lumi&egrave;re als belangrijkste ontwikkelaars) en geluid werd door Edison al in 1878 met behulp van een fonograaf vastgelegd. Maar beeld &eacute;n geluid synchroon opnemen en afspelen: dat bleek een probleem waar technici lang mee hebben geworsteld. <br>
<br>
Pas in 1926 lukte het de Amerikaanse film- en omroeppionier Lee de Forest om fotografisch opgenomen geluid op de rand van een film af te drukken, waardoor beeld en geluid vanzelfsprekend synchroon bleven. Toen dat eenmaal mogelijk was zag Hollywood direct nieuwe mogelijkheden. De eerste succesvolle geluidsfilm werd <em>The Jazz Singer,</em> die op 6 oktober 1927 in premi&egrave;re ging met Al Jolson in de hoofdrol. Het bekendste citaat uit deze film, tevens de eerste zin die ooit in een film werd uitgesproken, luidt: <em>Wait a minute, wait a minute, you ain&#39;t heard nothin&#39; yet! Wait a minute, I tell ya! You ain&#39;t heard nothin&#39;! You wanna hear &quot;Toot, Toot, Tootsie&quot;? All right, hold on, hold on.... <br>
<br>
</em>In Nederland kwam de produktie van geluidsfilms slechts langzaam op gang, zo stelt filmhistoricus Karel Dibbets in zijn proefschrift &ldquo;<em>Sprekende films: de komst van de geluidsfilm in Nederland 1928-1933</em>&rdquo; uit 1993. Pas in 1931 nam de Haagse filmdistributeur Loet Barnstijn enkele optische geluidsrecorders met bijbehorende camera&rsquo;s mee uit de Verenigde Staten. Polygoon, bekend van het bioscoopjournaal maar ook actief als maker van opdrachtfilms, en concurrent Orion-Profilti waren de eersten die de nieuwe apparatuur in gebruik namen.&nbsp;<br>
<br>
De eerste geluidsfilm werd al in mei juni 1931 door Polygoon gemaakt van het jaarlijkse feest van de Arbeiders Jeugd Centrale op de Paaasheuvel bij Vierhouten. Het dagblad Het Vaderland schreef op 30 mei 1931: <br>
<br>
<strong><em>EEN HOLLANDSCHE GELUIDSFILM</em></strong><em>. <br>
De Filmfabriek Polygoon te Haarlem heeft, naar we vernemen, haar bedrijven op de geluidsfilm ingesteld. Haar opnameapparatuur hier te lande ge&iuml;ntroduceerd door Loet C. Barnstijn. is een Amerikaansche vinding, het z.g. Akeley Cineglow Blue Seal System. waarmede met geheel eigen patenten over de geheele wereld gewerkt wordt. Dit systeem onderscheidt zich in zeer belangrijke mate van de andere opname-systemen, doordat beeld en geluid op hetzelfde negatief worden opgenomen. Reeds gisteren zijn in opdracht der bioscoop theaters Royal en Corso te Amsterdam, City en Prinses te Rotterdam en hot Apollo Theater te Den Haag proeven van Polygoon vertoond. Men heeft n.l. van het Pinksterfeest der A.J.C, te Vierhouten en van de landelijke bijeenkomst van den Arbeiders Sportbond te Arnhem geluidsopnamen gemaakt. <br>
<br>
</em>Profilti komt op 3 juli 1931 met de eerste aflevering van haar geluidsjournaal &#39;Nederland in Klank en Beeld&#39;, waarvan maar liefst zes kopie&euml;n in omloop worden gebracht. Polygoon volgt enkele dagen later met eigen geluidsjournaals. De opnamen van de installatie van het Crisis Comit&eacute; door prinses Juliana in november 1931 bevestigt definitief het belang van het geluidsjournaal. Ondanks de technische gebreken wordt de medewerking van een lid van het Koninklijk Huis in filmkringen beschouwd als een definitieve erkenning. Voor de geluidsfilm is er geen weg meer terug. <br>
<br>
De eerste Nederlandse speelfilm met geluid werd in 1933 gemaakt ter gelegenheid van de 400e geboortedag van Willem de Zwijger. De hier te bekijken fragmenten van de film eindigen met een fascinerende verbeelding van de Beeldenstorm. &quot;Willem van Oranje&quot; werd gemaakt door Jan Teunissen, een filmmaker die tijdens de Tweede Wereldoorlog een fanatieke nazi zou worden en hoofd van de filmafdeling van de NSB. De film mislukte volledig, zowel bij pers als publiek. Lees <a href="http://kranten.kb.nl/view/article/id/ddd%3A010015140%3Ampeg21%3Ap002%3Aa0024">HIER</a> de recensie in Het Vaderland van 5 januari 1934.</p>