Aflevering Nr. 9 
Aangenaam, Afrika
zondag 30 januari 2000 20:47 Ned 3
Afrika, een verloren continent? Je kunt er ook anders naar kijken vinden sommige Afrikanen. Met zijn broeierig klimaat, patent op primitiviteit en geloof in de eigen oerkrachten als 'unique selling points' kan Afrika zijn deel van de mondiale economie voor zich opeisen.
Of het nu strand en zon, kennis van natuurlijke medicijnen of heel eigen opvattingen over management zijn, Afrika heeft de markt 'iets' te bieden wat de markt nog niet heeft. DNW reisde door Gambia, Nigeria en Zuid-Afrika en doet verslag van misvattingen, omkeringen en opmerkelijke verrassingen in een speurtocht naar de kracht van het continent anno 2000.
 
Steeds meer Afrikanen onderkennen de aantrekkingskracht van hun eigen continent en spelen handig in op het imago van geheimzinnigheid en primitieve kracht, dat het in een tijd van new age in het westen goed doet. Toerisme is voor veel Afrikaanse landen inmiddels een belangrijke inkomstenbron geworden, vaak één van de weinige manieren om harde westerse valuta te vergaren. Terwijl in Gambia de bevolking probeert een graantje mee te pikken van de business van de internationale hotels aan de kust, pleit professor en management consultant Lovemore Mbigi in Zuid-Afrika voor een nieuwe vorm van up-market 'heritage tourism', dat Afrikaanse culturele waarden uitdraagt. Alleen een sterk besef van de eigen culturele identiteit kan volgens Mbigi tot economische ontwikkeling van Afrika leiden. De vraag is natuurlijk wat die Afrikaanse cultuur en identiteit precies inhouden in de huidige mondiale economie. Niemand lijkt het echt te weten, maar de fantasie rond het 'product Afrika' is prikkelend genoeg en overal in Afrika wordt het beeld van het continent steeds meer op consumentenmaat gesneden.
 
Zo is de Nigeriaanse hoogleraar farmacologie Maurice Iwu, medicijnman en specialist op het gebied van traditionele geneeswijzen, er de laatste jaren in geslaagd internationaal belangstelling te wekken voor zijn producten. Iwu's veldteams in Nigeria tekenen de orale kennis van Afrikaanse natuurgeneeswijzen op in de dorpen in het oerwoud en testen de werkzame bestanddelen op wetenschappelijke wijze. Zo zijn onlangs nieuwe geneesmiddelen voor malaria en het dodelijke Ebola-virus gevonden. De productie van de meest succesvolle Afrikaanse geneesmiddelen houdt Iwu angstvallig in eigen hand. Tenslotte gaat het hier niet om een frivole trend, maar om een machtsfactor van belang. Want als we straks niet alleen voor muziek, cosmetica, binnenhuisinrichting en zonvakanties, maar ook voor genezing van dodelijke ziektes op Afrika zijn aangewezen, dan zou het continent wel eens echt serieus genomen moeten gaan worden.
 
Dat laatste wil nu ook de Amerikaanse VN-ambassadeur Richard Holbrooke, die Afrika onlangs met een groots gebaar voor de zoveelste keer op de agenda zette. Horen we de bongo's in de verte? Is het verloren continent echt klaar om terug te slaan?
 
samenstelling: Bregtje van der Haak
research: Fleur Amesz en Olaf Oudheusden
Globalisering en de derde wereld
Hoofdstuk 2 uit het globaliseringsdossier
Bevat video
Afrika op VPRO Radio 1
audiofragmenten
Bevat audio