Zestien jaar na de val van De Muur maakte Britta Hosman (Utrecht, 1967),
documentairemaakster bij de Vpro, een film over Halle, een stad in de
voormalige DDR. Meer precies: over de achtergebleven bewoners van Die
Silberhöhe, een buitenwijk van de ooit bloeiende industriestad, twee uur
auto rijden van Berlijn.
 
Oost-Duitsland. De beloofde welvaart is er niet gekomen. Twee miljoen
mensen zijn inmiddels naar het Westen getrokken. De industrie is
failliet, de werkloosheid hoog, dorpen en steden blijven leeg achter.
Meer dan de helft van de bevolking zal op termijn weg zijn. Ook in
Halle, waar 24.000 mensen jaar in jaar uit in de vier fabrieken werkten
en nu amper 4000 Hallenaren nog hun brood kunnen verdienen. Iedereen
moet en zal bundesweit solliciteren. Hun leegkomende huizen worden
neergehaald. Hosman portretteert de achterblijvers, zij die de sprong
naar de nieuwe tijd (nog) niet konden of durfden te maken.
 
De vrouw van vijf hoog die in alle vroegte brievenbussen vult met
drukwerk. Haar inwonende dochter en vriendinnetje, bijna klaar met de
middelbare school. De jonge kelners met hun werkervaringsbaan bij de
Silva, het luxerestaurant uit de jaren tachtig waar niemand meer komt
eten, want wie heeft daar nu geld voor? De man die de groenvoorziening
op het kerkhof bijhoudt. De kleine supermarkt waar klanten ooit vochten
om bananen (Luxus!) en ze nu in de rij staan voor produkten die ver over
de datum zijn. De cursus doventaal, de bejaardensoos, de drinkersgroep
op straat: het zijn plekken waar je iets van saamhorigheid vindt en
vreugde kunt beleven. Cameraman Stijn van Santen keek er in alle rust en
kalmte naar, Hosman luisterde met aandacht naar de van wonderlijke
poëzie doortrokken verhalen van hen, die 'niet meer de oude zijn, maar
niet helemaal de nieuwe kunnen zijn'. 'Als het collectief uitelkaar
valt, als een bord in duizend scherven op de grond valt, is er geen
verband meer, ben je je houvast kwijt', zegt de krantenbezorgster. 'Vijf
jaar hoop, vijf jaar stagnatie, vijf jaar bedrog', zegt de
onkruidwieder. 'De generatie van de opbouw ziet de afbraak, dan
verdwijnt je gevoel van eigenwaarde', zegt de drinker. Ieder van hen is
van goede wil, maar beducht voor de mensen in het Westen. Die zo anders
zijn. Harder vooral. 'Als een westerling iets wil hebben zegt hij dat
meteen. Wij niet. Wij vragen: wat denkt u? Zou ik dit misschien mogen
hebben?'
 
Over een paar jaar zal Halle niet meer bestaan. Waar het puin geruimd is
wordt driftig geplant en gezaaid. Halle, de dode stad, bouwt voor de
zoveelste keer aan een nieuwe blije toekomst: een bosrijke Waldstadt.
 
Die Silberhöhe ging 30 september in première op het Nederlands
Filmfestival en is dinsdag 11 oktober om ca. 23.00 uur te zien op
Nederland 3. Zien dus!