‘Kindermishandeling is een nationale ramp, waarover vooral veel gezwegen wordt.’ Aan het woord is freelance programmamaker Har Tortike. Samen met Carla Boos van het geschiedenisprogramma Andere Tijden nam hij het initiatief tot Geheim Geweld.
 
Zowel Har Tortike als Carla Boos zijn naast hun televisiewerk actief in de jeugdhulpverlening. Boos is vrijwilliger in een actiegroep tegen kindermishandeling, Tortike geeft les aan vastgelopen jeugd en risicojongeren. Zij worden voortdurend geconfronteerd met onwetendheid over de ernst van het probleem. Boos: ‘Er is in Nederland geen idee van de aard en de omvang van het geweld achter de voordeur. Over de opvoedkundige tik voor de billen bestaat momenteel discussie. Maar als slaan een gewoonte wordt, is er zonder twijfel sprake van kindermishandeling. Dan kan het veilige gezin een doofpot worden van angst, schuld en schaamte. Per jaar worden naar schatting 50 tot 80 duizend kinderen lichamelijk dan wel geestelijk mishandeld en sterft minstens één kind per week aan de gevolgen ervan.’ Toen Tortike de gelijkgestemde Boos op de redactie van Andere Tijden ontmoette, besloten ze: Nederland moet wakker geschud worden.
 
Hondstrouw
 
Tortike liep rond met het idee een documentaire over kindermishandeling te maken en Boos had al jarenlang het plan een tv-manifestatie à la Open het Dorp te organiseren. Tortike: ‘Televisie kan enorm bevrijdend werken door mensen ervan bewust te maken dat hun situatie niet uniek is.’ Tortike en Boos besloten de krachten te bundelen in een poging de publieke omroep te interesseren voor het probleem. De focus lag al vrij snel op Nederland 3. NPS, VARA, VPRO en RVU bleken bereid een groot aantal van hun programma’s te wijden aan kindermishandeling. De brede medewerking is fantastisch maar geen overbodige luxe, aldus Boos: ‘Het probleem kan bijna niet onderschat worden. Een gezin waarin mishandeld wordt, heeft een drama. Mishandelaars zijn vaak zelf mishandeld. De betrokken ouders zien vaak hun eigen gedrag niet onder ogen en kinderen zijn hondstrouw aan hun vader of moeder. Buren zwijgen, artsen twijfelen. Het aantal aangiftes is maar het topje van de ijsberg.’
 
Coming out
 
Om de rest van de ijsberg boven water te krijgen, moet kindermishandeling uit de taboesfeer getrokken worden, vinden Tortike en Boos. Misschien kunnen bekende Nederlanders daaraan hun steentje bijdragen. Het Geluk van Nederland heeft BN-ers die in hun kinderjaren mishandeld zijn, bereid gevonden voor de camera hun coming out te doen. Natuurlijk komt ook de rol van de hulpverlening aan bod. Tortike: ‘Gemiddeld staat een mishandeld kind drie jaar op een wachtlijst. En neem nu het meisje van Nulde. Iedereen wist wat er in dat gezin aan de hand was. Ze hadden al heel wat hulpverleners over de vloer gehad en toch gaat het mis.’ Kindermishandeling komt voor in veel soorten en gradaties. Boos: ‘Sommige vormen van mishandeling zijn misschien niet officieel erkend, maar wel schadelijk. Tegenlicht maakt bijvoorbeeld een documentaire over een vorm van geestelijke mishandeling: de gevolgen van een scheiding waarbij de kinderen inzet zijn van de strijd.’ Verder belichten onder meer Buitenhof, Zembla, B&W, Werken aan Werk en Klokhuis kindermishandeling van verschillende kanten. En NOVA presenteert op maandag 14 november een peiling naar ervaringen en meningen van Nederlanders over kindermishandeling. Op zaterdag volgt een afsluitend debat.
 
Verplichte cursus
 
Behalve de tv-programma’s van Nederland 3 doen ook Radio 1, 2, 3 en 747 AM mee aan de themaweek. Bovendien gaat vanaf begin november de website www.geheimgeweld.nl de lucht in. ‘Ik hoop dat de week Nederland wakker schudt,’ aldus Boos. ‘Bijvoorbeeld door een discussie los te maken over wat wel en niet kan in de opvoeding. Zou het niet goed zijn als ouders voor de geboorte van hun eerste kind een verplichte cursus over de ontwikkeling van hun kind gaan volgen?’ Tortike: ‘In 10 Europese landen staat in de wet dat opvoeden zonder geweld de norm is, in Nederland hoeven ouders ingrijpen van derden pas te dulden wanneer het kind ernstig lijdt. Wat is dat voor een schandelijke norm?”.
 
*De RVU geeft een brochure uit over dilemma’s in de opvoeding van jonge kinderen. ‘Als je het even niet meer weet...’ gaat over grenzen stellen aan je kind en aan jezelf.
 
Uitzending: van 14 tot en met 20 november, op radio en televisie. Veel uitzendingen zijn na afloop ook online te bekijken via de website www.geheimgeweld.nl