|
woensdag 19 juli 2006 15:57
|
special
|
Provinciaal inburgeren
Voor de thema-avond ‘Niet van hier’ sprak de VPRO met mensen die niet in Nederland geboren zijn. Op zoek naar een frisse blik op Nederland en de Nederlanders. In de webdocu “Immigrant in eigen land” die speciaal voor deze website gemaakt is blijkt echter dat verhuizen, of immigreren, binnen eigen land ook een behoorlijke cultuurshock kan veroorzaken. Maar als je je immigrant kunt voelen in je eigen land, moet je ook kunnen inburgeren in je eigen land. Toch?
Zoiets moet Annemarie van Hooft ook gedacht hebben toen ze drie jaar geleden van Baarn in 't Gooi naar het dorpje Neerijnen in de Betuwe verhuisde. Ze groeide op in Berlicum, een dorp in Noord Brabant. Woonde er tot haar 18e en vervolgens in verschillende steden om uiteindelijk in Baarn terecht te komen. 3 jaar geleden besloten zij en haar partner echter om het roer radicaal om te gooien. Eerst werd er gefantaseerd over emigreren naar Spanje of Italië, maar uiteindelijk viel de keuze toch op de Betuwe. Als voorbereiding op de grote migratie gingen ze een dagje het land verkennen en werden ze acuut verliefd op de idyllische dijkhuisjes. Thuis typten ze "dijkhuis Betuwe" in op de computer en hop, hun nieuwe huis in Neerijnen rolde er zo uit.
NOOIT ECHT 'VAN HIER'
Het eerste wat haar opviel in Neerijnen was dat werkelijk iedereen je groet. 'In Baarn gebeurt dat niet en doe je dat zelf ook niet' vertelt Annemarie. 'In de Betuwe leer je dat het fatsoenlijk is en als je het vervolgens in Baarn ook doet, merk je dat mensen je ook teruggroeten'. De eerste dag dat ze in het dorp waren -ze waren die dag ook verhuisd- was toevallig ook de dag van het tweejaarlijkse dorpsfeest. 'Dan komt het hele dorp en moet je, als je in wilt burgeren, daar je hoofd laten zien'. Inburgeren is belangrijk, dus sleepte Annemarie zich met het laatste beetje energie dat ze nog over had richting de feestelijkheden, alleen maar om te horen te krijgen dat ze nooit echt 'van hier' zou worden. 'Mensen zijn trots op hun dorp, ze vertellen er honderduit over, maar in dezelfde zin zeggen ze ook dat jij toch nooit echt van hier zult worden'. Dat ze dat maar even wist.
HEFT IN EIGEN HAND
Dat ze 'niet van hier' zou worden betekende overigens niet dat ze ook lak kon hebben aan de plaatselijke gebruiken. 'Wij laten altijd elkaars hond uit' vertrouwde haar buurvrouw haar al snel toe, om daar een beetje norsig aan toe te voegen dat ze hoopte 'dat jij ook iets voor de gemeenschap wilt doen'. Annemarie besloot het er niet bij te laten zitten. En zo zette ze, samen met mede dorpsbewoonster Corry Derksen, een inburgeringcursus op voor mensen die uit de Randstad naar de Betuwe verhuizen. In deze cursus combineert ze de neiging van de bewoners van het dorp om honderduit over hun dorp te vertellen, met de behoefte van nieuwkomers om snel op de hoogte te willen raken van de plaatselijke cultuur en gebruiken. 'Aangezien Verdonk van buitenlanders ook verwacht dat ze een inburgeringcursus volgen, besloot ik het heft in eigen hand te nemen wat betreft onze eigen inburgering'.
SMEERMIDDEL-EFFECT
'De inburgeringcursus was in eerste instantie bedacht als een gimmick', legt Annemarie uit. Maar hij bleek ineens onverwacht populair. 'We zijn inmiddels toe aan de tweede editie en de cursus die in september van start gaat zit al helemaal vol'. Het onverwachte succes van de cursus schrijft ze toe aan het smeermiddel-effect: 'Buitenstaanders voelen zich meer thuis als ze wat afweten van de geschiedenis van het dorp en van de gebruiken en je brengt mensen ook simpelweg bij elkaar op zo'n avond. Na zo'n cursus is het makkelijk om nog even een praatje aan te knopen met een local en eventueel samen het glas te heffen'.
ZES BUREN
Ongeveer hetzelfde verging het Angelique Jurrius. Ook zij groeide op in een dorpje in Brabant, ging studeren in Wageningen en woonde achtereenvolgens in Groningen en Den Haag. Ondanks het feit dat 'het gebeurt' in Den Haag bleef het platteland trekken. Vorig jaar juli kon ze een baan krijgen in Twente en toen vertrok ze. Naar Bentelo, een klein dorpje in de buurt van Hengelo.
Al vrij snel kwam ze erachter dat bepaalde dingen er toch wat anders aan toe gingen dan ze gewend was. Zo spelen de buren bijvoorbeeld nog een grote rol in Twente. 'Als iemand komt te overlijden is de buurman degene die de familie gaat bellen om dit nieuws te brengen. En als iemand gaat trouwen is het de taak van de buurman om mensen daarvoor uit te nodigen. Daar stond ik wel even van te kijken, ja'. Hoewel ze zelf ook uit een dorpje in Brabant komt, werkte het hier toch net weer allemaal anders. Zo leek het haar ook leuk om haar buren op de koffie te vragen om kennis met ze te maken. Maar toen ze dat aan iemand uit het dorp vertelde vroeg die haar: 'weet je dan wie je buren zijn?'. Het bleek dat niet zomaar iedereen die om haar heen woonde een buur was. 'Je buren, dat zijn er zes. Waarom zes? Omdat er zes mensen nodig zijn om een doodskist te dragen. Je mag de andere mensen heus ook wel uitnodigen, maar weet wel dat er verschil is tussen mensen die om je heen wonen en je buren'. Angelique stond perplex.
THOES IN TWENTE
Er bleken dus heel wat ongeschreven regels te zijn die best handig zijn om te weten als je als nieuwkomer in zo'n dorp komt. Zelf had ze al een kleine voorsprong omdat ze is opgegroeid in een Brabants dorp, maar alsnog leek een inburgeringcursus haar geen overbodige luxe. In navolging van Annemarie in Neerijnen besloot ze dus om ook in Twente een inburgeringcursus op te zetten, onder de naam 'Thoes in Twente'. De cursus gaat in september dit jaar van start. Tijdens de cursus maken de cursisten o.a. kennis met streekgerechten, een boerendans, het dialect, de omgangsvormen en de locale bouwkunst. Omdat Angelique zelf ook een nieuwkomer is krijgt ze hulp van authentieke Twentenaren die komen vertellen over deze onderwerpen. De cursus eindigt met een inburgeringsquiz waarmee een permanente verblijfsvergunning voor Twente te verdienen is. 'Van hier' zul je er misschien niet door worden, maar je leert bijvoorbeeld wel dat 'joa, joa', niet 'ja' maar 'nee' of 'we zien wel' betekent. En dat is op zijn minst erg praktisch.