De eerste herinnering van Fred Palahniuk is een dubbelloops jachtgeweer dat over de grond sleept. De kleine Fred ligt diep weggedoken onder het bed. Zijn vader heeft net zijn moeder doodgeschoten en is nu op zoek naar hem. Hij vindt hem niet en schiet vervolgens zichzelf door zijn hoofd. Zodat de kleine Fred de beproeving overleeft en jaren later vader van Chuck kan worden.
 
Bovenstaand verhaal is vaste prik in de interviews met cultschrijver Chuck Palahniuk (spreek uit: Póllenik). Hij wijst maar al te graag op de bloedrode lijn die door zijn familiegeschiedenis loopt. Deels als verklaring voor het vele geweld in zijn boeken (zie kadertje), deels als bewuste mystificatie van zijn persoon. Saillant detail: Zijn vader wordt in 1999 uiteindelijk toch doodgeschoten. Door de ex van zijn nieuwe vriendin.
 
Het levensverhaal van de nu 41-jarige Palahniuk – afgaande op het beetje dat hij ervan doorspeelt aan de media – is als volgt: Studeert journalistiek in Portland, Oregon, probeert het eventjes als journalist en male stripper, en is vervolgens dertien (!) jaar werkzaam in een fabriek die trucks aflevert. Tot cursus van stadgenoot Tom Spanbauer hem de ogen opent voor zijn schrijverskwaliteiten: korte zinnen, veel herhaling, veel imperatieven, pakkende one-liners, inzoomen op details en trivia, en verrassende plotwendingen.

De verfilming uit 1999 van zijn eerste roman Fight Club (1996) bezorgt de tot dan toe hooguit lokaal bekende Palahniuk gelijk de status van cultschrijver. Een rol die hem op het lijf geschreven is. Tijdens de Q & A-sessies na afloop van lezingen geeft hij cadeautjes aan mensen die hem vragen stellen. Naar aanleiding van Lullaby waren dat speciale kettingen, die door zijn fans met welhaast religieus fanatisme gedragen worden. De fans op hun beurt sturen de schrijver op zijn boeken geïnspireerde huisvlijt op. Zoveel, dat Palahniuk overweegt alle schilderijen, kleedjes en beeldjes tentoon te stellen op zijn afgelegen ranch nabij Portland.
 
Deze Cult of Chuck wordt nog verder uitgediept op de officiële website van de schrijver (chuckpalahniuk.net), die niet door de schrijver zelf, maar door zijn fans gerund wordt. In zijn boeken zet ‘Amerika’s meest inventieve nihilist’ zich af tegen conformisme en consumentisme, en tegen de feminisering van de man in de westerse wereld. Zodat het niet zal verbazen dat de meeste van zijn fans marginalen zijn, alto’s, aso’s, frustro’s, kortom: iedereen die problemen heeft met zijn omgeving.
 
Veel van die fans komen aan het woord in de R.A.M-special Palahniuk & Portland van IJsbrand van Veelen. Met Palahniuks alternatieve reisgids Fugitives & Refugees: A Walk in Portland, Oregon als uitgangspunt trok Van Veelen door de stad die door Bush sr ooit, vanwege de vele demonstraties, Little Beirut gedoopt werd. In dit broeinest van andersdenkenden sprak Van Veelen met fans en stadgenoten die zo lijken weggelopen uit de boeken van Palahniuk. Ook de schrijver zelf komt uitgebreid aan het woord. Voor de gelegenheid getooid met een dun snorretje – waardoor hij akelig veel op Captain Darling uit Blackadder lijkt – beantwoordt hij schijnbaar openhartig alle vragen.
 
Of er nog plaats is voor de outsider in Amerika na 9-11? (antwoord: Alleen als je goed gekleed bent. Haha), Wat de reden is van zijn succes (antwoord: De verfilming van Fight Club) en Wat hij van Ikea vindt? (antwoord: Als ik door een catalogus blader wil ik het allemaal hebben). Het bekt lekker en de antwoorden zijn gevat, maar net als met zijn boeken vraag je je telkens af, wat is pose en wat is echt?
 
(Gerard Busch, VPRO Gids)