• vpro
Aflevering Nr. 3 
 
Homecoming-Kabelo Sello Duiker
Al Galidi
Bevat video
Antjie Krog
Bevat video
R.A.M Compilatie: Literatuur & Politiek
zondag 27 juni 2004
terug naar de aflevering
Homecoming-Kabelo Sello Duiker
In R.A.M een reportage over Kabelo Sello Duiker (1974). Duiker laat een nieuw geluid in de Zuid-Afrikaanse literatuur horen. Met zijn eerste boek Thirteen Cents (2001) kreeg hij de Gemenebest-prijs voor het beste debuut van Afrika. In het boek beschrijft Duiker het rauwe leven van de dertienjarige Azure, een zwarte straatjongen met blauwe ogen die temidden van het geweld in Kaapstad moet overleven en in ruil voor seksuele diensten in zijn onderhoud moet voorzien. Dit verhaal is geïnspireerd op het leven van Sammy. Deze Sammy maakt deel uit van een groepje straatkinderen dat Kabelo elke ochtend op weg naar zijn studie tegenkwam.
 
Duiker: "Ik ben geboren en opgegroeid in Soweto. De opstanden, noodtoestand, onrust en gekte van de jaren tachtig hebben mij gevormd. Je wist nooit wat er de volgende dag zou gebeuren. Mensen verdwenen, werden doodgeschoten. Niemand sprak erover. Ik heb geluk gehad, de jaren zeventig waren nog erger. Ik kom uit een middenklassenmilieu en kon naar een privé-school. In de townships waren de scholen een tijd gesloten. De kinderen deden mee met de opstanden. Ik moest stiekem naar school. Twaalf was ik toen. Ik heb ook twee jaar in Kaapstad gewoond. Elke dag kwam ik langs de straatkinderen. Ik zag hoe ze overleven, hoe de politie hen behandelt en hoe welgestelde volwassenen hen misbruiken. Zowel mijn debuut ‘Dertien cent’ als ‘Het stille geweld van dromen’ spelen zich af in Kaapstad. Hierin spelen straatkinderen, prostitutie en geweld een grote rol. Dat doe ik bewust. Ik wil het idyllische beeld van Kaapstad dat je in de reisgids ziet doorbreken. Kaapstad kent allerlei andere lagen waarvan veel mensen het bestaan niet weten of niet willen weten."
 
In de lijvige opvolger The Qiuet Violence of Dreams gaat Duiker verder met zijn onderzoek naar de nieuwe Zuid Afrikaanse werkelijkheid. Vanuit het perspectief van verschillende hoofdpersonen beschrijft hij hier het moderne dagelijkse leven. Seks, geweld, drugs, aids en homoseksualiteit spelen in zijn boeken een grote rol. Hij kruipt in de huid van de paranoïde Tshepo, wiens moeder door zijn gangstervader is vermoord en wiens buitensporige dopegebruik hem in een inrichting doet belanden. Eenmaal genezen verklaard, doolt Tshepo rond in de Kaapse homosubcultuur, waar het nieuwe Zuid-Afrika zich letterlijk en figuurlijk in al zijn naaktheid aan hem openbaart. Net als de verhalen in zijn boeken goed aflopen, zo is Kabelo positief over de toekomst van zijn land. Er zijn nog veel barrières te nemen, maar hij is ervan overtuigd dat het langzaam goed zal komen.
 
Kabelo voelt het als zijn plicht om te schrijven over de dingen waar men normaal niet over spreekt en ziet dit als zijn eigen bescheiden bijdrage aan een betere samenleving. Als zwarte schrijver is Duiker geïnteresseerd in de geschiedenis en de verhalen van zijn eigen volk. Hij vindt dat als ze het niet zelf doen anderen het voor hen gaan doen. "Er bestaat een grote behoefte om erachter te komen wie wij zijn. Dat kunnen onze dichters en schrijvers het best verwoorden. Schrijven over dingen waar Zuid-Afrika niet over wil praten, dat is mijn obsessie."
 
In Homecoming gaat de regisseur Ulrike A. Helmer met Kabelo terug naar Johannesburg, nadat hij vijf maanden in Wassenaar bij het N.I.A.S van een beurs heeft kunnen schrijven. Met frisse ogen kijkt hij naar zijn eigen land en neemt ons mee in zijn eigen leven, dat zich allang niet meer alleen in de zwarte townships afspeelt. De teksten uit zijn boeken spelen een grote rol in dit verhaal.