|
Column Arnon Grunberg
muziek
Muziek vertelt geen verhaal. Geen anekdote, niet eens de echo van een anekdote. Daarom vind ik het moeilijk iets over muziek te zeggen. Er komen geen personages in voor, en zonder personages ben ik verloren.
Er zijn natuurlijk liedteksten die een verhaal vertellen, meestal hetzelfde verhaal, maar die liedteksten zijn nog geen muziek en als je ze op papier zet blijft er meestal weinig van over. Toch kan het niet worden ontkend dat muziek vaak emoties losmaakt bij mensen. Emoties kunnen kennelijk zonder verhaal, dat verhaal verzinnen mensen zelf erbij. Als het om verhalen gaat hebben ze genoeg aan zichzelf. Alle romans en films, of ze nu realistisch zijn of niet, zijn ingebed in de realiteit. Of de makers dat nu ontkennen of niet, ze doen een uitspraak over de werkelijkheid. De relatie tussen muziek en werkelijkheid is mij niet duidelijk. Muziek neemt geen positie in, muziek veroordeelt niet, muziek verwijst alleen naar zichzelf. Voor alle duidelijkheid, ik heb het over pure muziek, niet over de liedjes van Boudewijn de Groot, hoewel die wat mij betreft ook muziek mogen heten. Ik ben als bekend geen purist. Schrijvers zeggen wel eens dat ze mentaal muziek kunnen maken. Muziek schijnt het hoogste te zijn dat je kunt bereiken. Alle kunst wil muziek worden. Maar waarom eigenlijk? Natuurlijk zijn er aardige klankgedichten te maken en er zijn ook aardige klankgedichten gemaakt, denk aan jan Hanlo, maar 1 klankgedicht per seizoen is het absolute maximum. Ook als het om taal gaat is ritme belangrijk maar taal die alleen nog maar ritme is, is niets. Taal is klank, net als muziek, maar bij taal krijgt die klank een betekenis, hoe dubieus dan ook en die betekenis kan worden geanaliseerd. Waarom zegt hij dit? , waarom zegt zij dit ? , wat is de ware betekenis van de zin “ik ga nog even koffie drinken”. Bij muziek blijft klank klank, daarom kan ik er vaak niet in, want die klank kan niet worden geanalyseerd. Ongetwijfeld zijn er mensen die veel van muziek weten en die de muziek ook kunnen analyseren. Mijn vraag is of je in muziek kunt liegen. Als het antwoord op die vraag nee is, begrijp ik iets beter waarom ik buiten de muziek sta.
|