zondag
24
april
2005
19:15
Ned 3
zaterdag
21
mei
2005
13:40
Ned 3
(Herhaling)
|
Voor R.A.M heeft Arnon Grunberg een uniek, en exclusief interview van een uur,
met het ’enfant terrible’ van de Oostenrijkse literatuur Elfriede Jelinek.
Op 10 December j.l. ontving Jelinek de prestigieuze Nobelprijs voor de Literatuur .
De Zweedse academie prijst de auteur om ‘haar muzikale stroom van stemmen en tegenstemmen in haar romans en toneelstukken die met een buitengewoon taalkundige geestdrift de absurditeit van de maatschappelijke clichés en hun onderwerpende kracht blootleggen’ .
Ze haalde de prijs van 1.1 miljoen euro niet persoonlijk op: ‘Helaas lijd ik aan een sociale fobie.’’Mensen doen pijn’.
Jelinek werd in 1946 geboren in de Oostenrijkse deelstaat Stiermarken. Ze studeerde piano, orgel en compositie aan het Wiener Konservatorium en aan de universiteit van Wenen volgde ze een studie kunstgeschiedenis en theaterwetenschappen. Ze maakte haar literaire debuut met een bundel gedichten in 1967, maar werd pas in bredere kring bekend toen haar romans Die Liebhaberinnen, Die Ausgesperrten, Lust en Die Klavierspielerin verschenen.
Michael Haneke heeft Jelinek met zijn verfilming van haar roman De Pianiste in 2001 bij een groot publiek bekend gemaakt.
In Oostenrijk is Jelinek niet onomstreden. Zij was van 1974 tot 1991 lid van de Oostenrijkse Communistische Partij (KPÖ) en ze steekt haar kritische mening niet onder stoelen of banken. Haar woede richt zich voornamelijk tegen de Oostenrijkse maatschappij . Woede is het ‘elixer van haar kunstenaarschap’. Ze hekelt huichelarij en hypocrisie en is tegelijkertijd gefascineerd door de verbale cultuur van het lage, het vulgaire, de porno- industrie en de schandaalpers.
Ze heeft zich sterk laten gelden in de politieke discussie. Haar polemische aard, en vooral haar afkeer van alles waar de rechtgeaarde, kleinburgerlijke Oostenrijker nu juist zo aan hecht, maakte haar onmiddellijk tot tegenstander van de populistische en cultuurvijandige Jörg Haider. Begin 2000, toen duidelijk werd dat de FPÖ deel zou gaan uitmaken van de regering, verbood ze de uitvoering van haar stukken in de Oostenrijkse theaters .
Haar toneelwerk is controversieel. Haar teksten lijken niet voor het toneel geschreven, het zijn lange lappen proza voorzien van minimale regieaanwijzingen. ‘ In de taal ontwar je het drama van het leven’
Haar stukken worden door de allergrootste theaters in Duitsland gespeeld.
In haar romans speelt muzikaliteit, een snijdende ironie en taal-experimenten een grote rol. Ze speelt met thema’s als de opdringende massacultuur, sado-masochisme en ernstig gestoorde man/vrouw- of moeder/dochter-relaties .
Jelinek is van mening dat niemand leert lezen zonder te lijden en zij zal de laatste zijn om dat lijden te verzachten…
In het nederlands vertaald:
LUST
door: Elfriede Jelinek
Amsterdam 1989
Querido
isbn: 9021468026
HEBZUCHT
Een amusementsroman
door: Elfriede Jelinek
Amsterdam 2003
Querido
isbn: 9021468034
|
|
)
){kind=small}
+r(270)+colorizehex(000F5A))
/vpro.png "vpro"){kind=small}
+f(gif))
)
+f(gif)+r(180))
vorige aflevering+f(gif))
+colorizehex(ffffff)+part(0x0x14x33)+r(180))
+f(gif)){kind=icon}
R.A.M - Interview met Elfriede Jelinek
+f(gif))