Uit de toespraak bij de opening van de expositie:
Geachte dames en heren. Jörg Immendorff. "The artist" , de kunstenaar. Hij is hier in de Nationalgalerie, de Duitse Nationalgalerie in Berlijn. Een halte van de theatrale missie van een schilder die van meet af aan niet meer wilde schilderen. "Stop met schilderen!" Niet meer schilderen. Schilderen is voor hem de artistieke vervalsing van een maatschappelijke realiteit die je moet veranderen.
Jörg neemt z'n omgeving, vaderland de Duitse geschiedenis en samenleving in 't vizier. Hard, compromisloos en met de onverbiddelijkheid die van schilderkunst grote kunst maakt. De beelden, de happenings, de sculpturen van Jörg Immendorff zijn diagnoses van de tijd en verliezen door de historische veranderingen niets van hun waarde.
 
HET GESPREK MET DE KUNSTENAAR:
 
Imm: Er bestaat geen plebisciet in de kunst. Kunst kent geen democratie. Democratie in de kunst is fascisme. Dan kan ik 'n collectie voorspellen. Als ik een volksreferendum houd over wat er in musea moet komen wat komt er dan te hangen? Troep.
 
En tegelijk de kunstenaarsdroom: 'Ik wil kunstenaar worden.' Ik wil niet meer schilderen, maar ik wil kunstenaar zijn. Afwijzing van de kunst en haar belangrijkste genre, de schilderkunst.
Ik heb elf jaar lesgegeven op een school zonder dat ik als kunstenaar... In 't kunstwereldje was 't bekend. Daar had ik in principe genoeg aan. Elf jaar lang achtereen elke dag naar school gaan en met leerlingen werken. 's Middags schilderijen maken die niemand wil zien. Waarom denkt u dat ik dat doe? 's Middags schilderijen maken die niemand wil zien. Die zich misschien zelf moeten zien. Dat zou m'n antwoord zijn. Allemaal schilderijen die zich zelf willen zien. Ze wilden bestaan. Toen zeiden ze tegen me: Jij moet ons schilderen. Dat heb ik toen gedaan. Ik heb steeds geprobeerd om 't schilderij om te draaien. Dat wil zeggen: Zo door te gaan met 'n schilderij tot 't goed is. Ik heb nooit 'n schilderij weggegooid. Als student heb ik schilderijen weggegeven omdat ik 'n tijdlang was gestopt met schilderen, in m'n politieke fase. Na de academie. Dat is wel gebeurd. Toen gebeurde het volgende: Ik wilde een schilderij maken. Ik was er niet tevreden over. Ik wist niet wat er verder zou komen. Toen heb ik er in een impuls op geschreven: stop met schilderen. Ik stop ermee. Maar niet met schilderen, maar met dat schilderij. Dat was zo'n sterke vijand geworden dat ik 't alleen zo kon oplossen. Als een noodkreet. Beuys kwam binnen en zei: Je moet 't zo laten. Dat is geweldig. Er gebeuren dingen, die noem je 'intuïtie'. Het is net 'n vulkaanuitbarsting. Het kondigt zich aan, ook in stilte. Zonder dat 't bewust wordt, kondigt zich innerlijk iets aan. Dat wil uitbarsten. En er hoeft maar twee graden bij te komen en dan ontploft de ketel. En dat was zo'n situatie. Dat was doorslaggevend, want ik had helemaal niet begrepen wat voor daad ik had gesteld. Ik begreep het nog niet helemaal. Als Beuys dat niet had gedaan en twee maanden weg was geweest ergens in Amerika of in Ierland of in Scandinavië dan had ik er misschien wel iets anders overheen geschilderd.
 
Britta: En dan?
 
Imm: Dan was 't weg geweest. Je moet wel... Nu wordt het een college. Zonder risico's gebeurt er niks. Wie bang is om iets gênants te doen zal nooit 'n goed schilderij maken. Moet u horen. Bij 'n discussie is 't zo dat je niet één mening moet wegpoetsen. Het is maar een stelling. Daar kun je alleen iets mee als je beseft dat er maar twee mogelijkheden zijn. Anders was er geen wetenschap. En anders had er nooit kunst bestaan. Waarom valt een revolutionaire stap zo duidelijk op in de kunst en wel blijvend? Dat iemand die iets bijzonders kan opeens in staat is om een artistiek standpunt te ontwikkelen dat zeer sterk verschilt van datgene wat er al bestond. Iedereen is creatief. Ze kunnen 't niet aan. En iedereen moet zo nodig 'n beroemd schilder worden. Dat is helemaal erg. Dat is bar. Dat is gewoon gruwelijk. Hoe kun je daarmee leven?
 
Britta: In 't leven van Immendorff is er telkens weer een nieuwe Immendorff geweest. Is de ene Immendorff belangrijker dan de andere of zijn ze allemaal...
 
Imm: Even goed? Nee. Ik heb wel 's gezegd: Er zijn veel soldaten die iets voorbereiden. Een veldslag. En dan heb je officieren en koningen en keizers en pausen. Zo'n hiërarchie heb je ook bij schilderijen. Maar die versmelten. Als 't leger niet heel goed is, verliest 't. Als je een slechte officier hebt voor honderd soldatenschilderijen en de officier heeft gebreken of functioneert niet goed dan kun je daarmee ook geen overwinning behalen. Maar dit soort voorbeelden hebben maar een bepaalde dimensie. Ze zijn voldoende als verklaring maar kloppen alleen tot op zekere hoogte. Je moet ze niet zo serieus nemen. Nee, het kan stil of luidruchtig zijn. Alles wat ik heb gemaakt... Of iets nu van Rembrandt is of van Picasso er bestaan zwakke werken en heel sterke. Want bij de zwakke werken speelt het menselijke een te sterke rol. Dat was niet goddelijk genoeg.
 
De muziek komt van de Cd Takk van Sigur Ros op EMI 3372522