- Juridische aspecten van de productie van tabaksproducten
door P.A.J. van den Berg & A.L.M. Keirse
 
Het toegenomen inzicht in de schadelijkheid van tabaksproducten heeft langzaam maar zeker geleid tot een volledig andere benadering van het gebruik ervan. In vele landen voeren overheden reeds jaren een tabaksontmoedigingsbeleid, waarbij niet alleen zelfregulering en accijnzen, maar in toenemende mate ook beperkende wetgeving een rol speelt. Tevens is van particuliere zijde de strijd tegen de tabaksindustrie losgebarsten in de vorm van civielrechtelijke procedures.
 
Dergelijke juridische stappen zijn voor het eerst in de Verenigde Staten gezet, reeds in de jaren vijftig van de vorige eeuw. Andere landen, waaronder Nederland, volgden op gepaste afstand. Hieronder zullen we eerst aandacht besteden aan hetgeen er in de Verenigde Staten is gebeurd. Deze beschrijving van de Amerikaanse toestanden maakt duidelijk hoezeer juridische procedures en maatschappelijke houding ten opzichte van tabaksproducten met elkaar samenhangen. Bovendien blijkt uit deze schets, welke juridische haken en ogen er aan juridische procedures tegen de tabaksindustrie kleven. Zij vormt daarmee een goede introductie op het tweede deel van deze bijdrage, die gewijd is aan de merites van de civielrechtelijke procedures die particuliere rokers in Nederland tegen de tabaksindustrie aanspannen.
 
Gepubliceerd in: K. Knol, C. Hilvering, D.J.Th. Wagener & M.C. Wilemsen (red.), Tabaksgebruik: gevolgen en bestrijding, Utrecht: Lemma 2005, p. 375-387.
 
- Rokers hebben er tabak van !
Over schadeclaims tegen de tabaksindustrie in de Verenigde Staten, Frankrijk en Nederland
door Mw. mr. A.L.M. Keirse
 
Tot voor kort was de aanpak van de tabaksindustrie in Nederland het domein van de overheid. Sinds kort lijkt daar verandering in te komen. Zoals in de media uitgebreid aan de orde kwam, proberen nu ook in Nederland de eerste particulieren, zieke rokers, de tabaksindustrie aansprakelijk te stellen voor de door hen geleden schade. Hebben dergelijke vorderingen in Nederland enige kans van slagen? De meeste mensen zullen van mening zijn dat de zieke roker zijn ziekte aan zich zelf te wijten heeft. Bestudering van een aantal vergelijkbare in de Verenigde Staten gevoerde procedures leert echter dat ook het gedrag van de tabaksindustrie als zeer laakbaar is aan te merken. In Frankrijk is recentelijk een vonnis gewezen waarin is aangenomen dat de tabaksfabrikant zijn informatieplicht verwijtbaar heeft geschonden. Hoewel in die uitspraak rekening werd gehouden met de eigen verantwoordelijkheid van de benadeelde roker, werd de tabaksfabrikant toch aansprakelijk gehouden.
 
Een beschrijving van de reeds 45 jaar oude juridische strijd tegen big tobacco in de Verenigde Staten verscheen in het april-nummer van Ars Aequi. Hieronder worden aan de hand van een bespreking van de Franse uitspraak enkele juridische implicaties naar Nederlands recht aan de orde gesteld.
 
Gebubliceerd in: het april- en juni nummer van Ars Aequi.