Straf en Misdaad borduurt voort op het simpele maar succesvolle concept van eerdere thema-avonden als Voor de klas en Aan het bed. Van Friesland: ‘De kracht van de formule is dat de avonden over concrete personen gaan, die beslissingen nemen over het leven van anderen. We kruipen in het hoofd en het hart van de mensen.’
 
De uitzending is een aaneenschakeling van interviewfragmenten, speels gegroepeerd rond vragen als: hoe eerlijk is onze rechtstaat? En: heeft straffen überhaupt zin? De crimineel komt niet aan het woord, wel in beeld. In steeds terugkerende tussenfilmpjes wordt een dag uit het leven van een gevangene getoond.
 
Televisie- en radiomakers van de VPRO doorkruisten de rechtstaat en interviewden allerlei mensen uit de dans rond de boef. Zoals advocaat Pieter Herman Bakker Schut, rechters Angela Kaptein en Reinier van Zutphen, officier van justitie Amsterdam Cees Goes en korpschef Brabant Zuid-Oost Leon Kuijs. Eén van de interviewers is Wim Schepens, tevens mede-eindredacteur: ‘Meest opvallend vind ik dat bijna iedereen het erover eens is dat straffen geen zin heeft. Resocialisatie? Forget it! ‘
 
Naast de reflectie op strafrechtelijke kwesties, is er ook ruimte voor persoonlijke verhalen. Schepens: ‘Zo vertelt een rechter over een jongen die met een bijl een echtpaar in bed doodslaat. Een vreselijke daad. Toch krijgt ze tijdens het proces grote sympathie voor de dader. Hij blijkt een zachtaardige jongen die onder invl
oed van coke zijn hoofd verloor, met afgrijselijke consequenties. Wat moet in zo’n geval de strafmaat zijn?’ Juist de combinatie van persoonlijke en vakinhoudelijke verhalen maakt Straf en Misdaad tot een indringend tijdsdocument.
 
Uitzending: zondag 23 april, ca. 21.20 – 00.00 uur, Nederland 3