|
Ivan Fischer en het Nationaal Jeugdkoor
Nationaal Jeugdkoor o.l.v. Ivan Fischer, Kersten McGall - fluit, Davide Lattuada - basklarinet - La Malinconia - Ivan Fischer - Afscheid - Ivan Fischer
Ivan Fischer is geboren in Budapest. Zowel zijn vader, oudere broer als neef dirigent. Stond voor de beroemdste orkesten en richtte het Budapest Festival Orchestra op waar hij internationale successen mee behaalde. Fischer is componist en is ook gastdirigent bij Het Nationaal Jeugd Koor bestaande uit 24 vrouwen tussen de 16 en 29 jaar. Dit koor is bij ons te gast en zal werk uitvoeren van Fischer, dat hij speciaal voor het koor heeft gecomponeerd. Gesprek met Ivan Fischer Dirigent: -Richtte in 1983 het Budapest Festival Orchestra op. Wat wilde hij met dit orkest bereiken? (miste open mentaliteit in orkesten, wilde musici meer inspraak laten hebben, creativiteit van musici behouden) -Op welke manier ging hij te werk om dit te bereiken? -Nu is hij ook chef-dirigent van het National Symphony Orchestra (in Washington), gaat hij daar op dezelfde manier te werk als bij het Budapest Festival Orchestra? Componist: -Sinds een paar jaar componeert hij ook, waarom is hij gaan componeren? Geeft het een meerwaarde aan het dirigentschap? (“ ik had eigenlijk 30 jaar eerder moeten beginnen” ) -Kan hij iets vertellen over het stuk dat we zo gaan horen, La Malinconia (de melancholie)? -Hij voert zijn werk zelf uit met het NJK, wat voor meerwaarde geeft het als je je eigen gecomponeerde stuk dirigeert? Concert NJK: 30 mei Zaterdagmatinee: Juditha triumphans van Vivaldi oprichting Budapest Festival Orchestra (1983)BFO - in eerste instantie “ incidenteel spelend festivalorkest” , nu fulltime orkest. Vastgeroeste mentaliteit in orkesten (dirigent beslist wat musici doen), Fischer wilde dit anders doen. Interview Telegraaf: Ik was doodongelukkig met de zogenaamde normale orkeststructuur die ik overal op de wereld zag. Ik miste een open mentaliteit, ruimte voor vernieuwing en hervorming. Het symfonieorkest is een vastgelopen systeem. Ik dacht: hier blijf ik niet aan meedoen. Ik wilde een orkest opbouwen waarin de creatieve ontwikkeling van de musici zou blijven doorgaan.” In het Budapest Festival Orchestra is ruimte voor ieder ontplooiing, musici worden actief betrokken bij programma’s, er heerst bovenmodale betrokkenheid. “ We vormen een familie van kunstenaars die ook als symfonieorkest optreden” “ Het voelt niet als orkest, dit is een andere kunstvorm” Ideaal bij oprichting van het BFO: Orkest waarvan vrijwel elk lid vrij en doorleefd speelt met solistische inzet en emotionele betrokkenheid. Een orkest dat speelt met de mentaliteit van een strijkkwartet, waar mensen met evenveel inzet, zorg en individueel initiatief kunnen spelen. Dit bereikt hij door - Vanuit musici werken - Zelf creatief meedenken dit toelaten - Elkaar goed kennen, in het BFO zijn musici familie, Fischer hoeft hen weinig te zeggen. Als gastdirigent bij andere orkest is datheel anders, dan moet Fischer duidelijker zeggen wat hij wil. Alle musici spelen naast het orkest ook solistisch en worden individueel aangesproken. Het succes van deze nieuwe methode is duidelijk zichtbaar. Het Boedapest Festival Orkest is een groot succes. Concerten en diverse cd-opnames zijn internationaal bekroond. Fischer: Met gastdirigenten wordt het orkest weer een beetje een normaal orkest doordat dirigenten conventioneler werken. Fisher heeft ook nieuw soort concerten geïntroduceerd - cacao concerten voor kinderen (geen plaatjes aan de muur, maar korte één- of tweestemmige fragmenten, die complexiteit kan een kind nog net behappen) - verrassingsconcerten waarvan het programma onbekend is, - één forint concerten, - openluchtconcerten, - opera concertuitvoering met scenische elementen - festivals opgericht: zomerfestival in Budapest over barokmuziek en het Budapest Mahlerfest Voelt zich verbonden met Midden- Europese muziek. Nu ook chefdirigent van National Symphony Orchestra of Washington. Ivan Fischer als componist Richt zich op vocaal werk. Hij kan niet atonaal componeren, alleen tonaal. Vroeger thuis nooit aandacht voor een bepaalde compositie, maar de nadruk lag altijd voor de uitvoering ervan. Ver familielid Matthias Kadar, zei hem aantal jaar geleden dat hij moest gaan componeren, dat deuren open zouden gaan. In het begin had ik veel remmingen bij het schrijven van mijn eigen noten. Als uitvoerend musicus is de muziek een wereld die constant in de hoofd ronddraait. Om dat uit te schakelen en vervolgens zelf op een leeg vel muziek te gaan schrijven: dat was zo vreemd…Als ik me afsluit van het dirigeren begint een langzaam proces, waarin ik moet omschakelen naar de vraag wat ik zelf te zeggen heb. Ik had eigenlijk dertig jaar eerder moeten beginnen Nationaal Jeugd Koor Het Nationaal Jeugdkoor is een vocaal ensemble bestaande uit ongeveer 24 jonge vrouwen van 16 tot 29 jaar. Sommige leden studeren aan een conservatorium (zang, viool, koordirectie, schoolmuziek etc) anderen studeren aan een universiteit, en nog weer anderen zijn aan het einde van hun middelbare schoolperiode. Leeftijd speelt geen rol, wat samenbindt is het enthousiasme om samen te musiceren en de ambitie om dat op een hoog niveau te doen. De koorleden komen eens in de maand bij elkaar voor een studieweekend of studiedag. De koorpartijen worden thuis zelfstandig voorbereid, zodat tijdens repetities het stadium van noten repeteren voorbij is. Zo kan er direct aan interpretatie en aan ensemblezang worden gewerkt. De vocale vorming neemt bij het Nationaal Jeugdkoor een zeer belangrijke plaats in. Het koor geeft a capella concerten, werkt mee aan orkestproducties waar een vrouwenkoor is vereist, het koor maakt regelmatig buitenlandse concertreizen.
|