25 juni, 00.00 uur, NPO 2

The Law in these parts

Hoe eerlijk is je proces als je als Palestijn een Israëlische rechter tegenover je hebt? Vast staat in ieder geval dat je pech hebt: in 99,74 procent van de gevallen leidt de zaak tot een veroordeling.

Fleur Verbeek,

Palestijnen die in de door Israël beheerde delen van de Westelijke Jordaanover wonen, worden niet via het Israëlisch recht veroordeeld. In plaats daarvan vallen zij onder een militair rechtssysteem dat Israël er heeft geïnstalleerd. Hoe eerlijk gaat dat eraan toe? Veelzeggend is dat 99,74 procent van de zaken uitdraait op een veroordeling.

Israëlische rechters die de zaken moeten beoordelen staan voor een ethisch dilemma. Want, zoals één het mooi samenvat: 'Je behandelt een rechtszaak tegen de vijand. Dat is op zich al een onnatuurlijke situatie.'

In de 2doc The Law in These Parts draait de Israëlische regisseur Ra'anan Alexandrowicz de rollen om en zet hij rechters, aanklagers en juridisch adviseurs zélf in het beklaagdenbankje. Het systeem mag wettelijk dan in orde zijn, is het ook rechtvaardig? De VPRO vraagt drie knappe koppen met een frisse blik alvast om een betere oplossing.

'Zo'n systeem werkt alleen op korte termijn'

Abdullahi Abdulrahman Abdalla - Student Internationaal Recht

 

Abdullahi Abdulrahman Abdalla - Student Internationaal Recht

'De situatie kan verbeterd worden wanneer Israël zich gaat houden aan de verplichtingen van het internationaal humanitair oorlogsrecht ten tijde van een militaire bezetting. Zo mag zij inwoners van het bezette gebied niet deporteren en moet er respect moet zijn voor de mentale en fysieke integriteit van de bevolking en hun bezittingen. Helaas ontbreekt het vaak op grote schaal aan respect voor de bezittingen van burgers in de bezette gebieden. Een recentelijk voorbeeld hiervan is een goedkeuring afgelopen mei door het Israëlisch Hooggerechtshof om twee Palestijnse dorpen, waaronder één op de Westelijke Jordaanoever, te ontruimen.

Een van de bronnen in de documentaire zegt op een gegeven moment: ''order & justice don't always go hand in hand.'' Aan de ene kant heeft hij gelijk. Maar dat rechtvaardigheid en orde niet altijd samen gaan is volgens mij een opvatting die alleen werkt op de korte termijn. Voor orde op de lange termijn, zeker in een situatie van bezetting, is rechtvaardigheid of een soortgelijke ervaring nodig. Uiteindelijk is de steun van de bevolking tijdens bezetting onmisbaar. De Palestijnen zijn sinds 1 april officieel toegetreden tot het Internationaal Strafhof. Hopelijk is dit een eerste van vele stappen waarin de internationale gemeenschap en het internationaal recht de Palestijnen daadwerkelijk kunnen helpen.'

'ook het Palestijns recht is toe aan verandering'

Aviel Ragamin - voorzitter CiJo

 

Aviël Ragamin - voorzitter CiJo (jongerenafdeling CIDI)

'Het rechtssysteem dat door Israël toegepast wordt, is gecompliceerd en het Hooggerechtshof dient om de balans tussen recht en veiligheid in dat systeem te handhaven. Een moeilijke taak, maar mijns inziens slaagt het Hooggerechtshof daar in. De beslissing om Palestijnen de mogelijkheid te geven om geschillen via dit juridische systeem te beslechten, getuigt van het streven naar de meest morele en rechtvaardige situatie. Zoals wordt opgemerkt in de documentaire is het systeem desondanks niet ideaal.

Een van de beslissingen van het Hooggerechtshof die naar voren gebracht wordt, is de uitspraak met betrekking tot het zogeheten “tikkende tijdbom”-scenario. Ondanks dat het zo'n situatie essentieel is om snel informatie te vergaren om een grote aanslag af te wenden, besloot het Hooggerechtshof dat foltering nooit gerechtvaardigd is.

Ook het Palestijnse rechtssysteem is toe aan verandering. Momenteel bestaat er geen onafhankelijke rechtspraak. Rechters worden benoemd door president Abbas, en Palestijnen hebben niet de mogelijkheid om naar het Hooggerechtshof te gaan om hun recht te halen. Tegenstanders van de regering belanden vaak zonder proces in de gevangenis of erger. In de Gazastrook heerst de militaire tak van Hamas, die berucht is voor het openbaar executeren van homo's en tegenstanders van het regime. Het idee dat veroordeelde terroristen opnieuw door onafhankelijke rechters in de Palestijnse Gebieden berecht zouden kunnen worden blijft voorlopig een illusie.'

'het westen ziet veel door de vingers'

Daphne Mulder - master Midden-Oosten Studies

 

Daphne Mulder - Master in Midden-Oosten Studies met een specialisatie in het Israelisch-Palestijns conflict

'Verandering moet zowel vanuit de bevolking als vanuit de (internationale) regering komen. Door mijn bezoeken aan Israël en de Palestijnse gebieden ben ik ervan overtuigd geraakt dat de overgrote meerderheid van beide bevolkingen vrede wil. Het is dus tijd voor een tweestatenoplossing. Dit betekent dat de verschillende volken moeten leren om op een vreedzame manier samen te leven. Het is daarvoor belangrijk dat mensen zich bewust zijn van hun bijdrage aan (de instandhouding van) het conflict, en dat ze ook hun verantwoordelijkheid nemen. Ik vind het pijnlijk om te zien dat een van de rechters in deze documentaire ontkent dat de uitspraak van het gerechtshof in verband staat met de bezetting van Palestijns grondgebied.

Dat de begrippen "order" en "justice" niet altijd samen gaan is duidelijk. De vraag is hier wat belangrijker is: orde of gerechtigheid. De internationale wereld is vaak gebaat bij orde en stabiliteit. Israël heeft een belangrijke rol in de relatie tussen het Westen en het Midden-Oosten, het wordt door vele gezien als de enige ‘democratie’ in het gebied. Israël is bovendien een geliefde bondgenoot van de Verenigde Staten. Het feit dat orde hoger in het vaandel staat dan gerechtigheid maakt het mogelijk dat mensenrechten op grote schaal worden geschonden. Er wordt veel door de vingers gezien om de relatie goed te houden.'