16 oktober 2015, NPO2, 00.08 uur

The Agreement

Regisseur Karen Stokkendal Poulsen volgde de onderhandelingen die leidden tot de historische overeenkomst tussen Servië, Kosovo en de EU. The Agreement geeft een inkijk in de kamers achter Brusselse deuren.

2Doc: The Agreement, vrijdag 16 oktober, 00.08 uur, NPO2
 

Conflict

De documentaire toont het moeilijke onderhandelingsproces tussen Servië en Kosovo aan het EU-hoofdkantoor. Nadat de EU er niet in slaagde Kosovo in 1999 te redden probeert men dertien jaar later een akkoord te bereiken over een vreedzame coëxistentie. EU-diplomaat Robert Cooper bemiddelt namens de Europese Unie tussen Kosovo en Servië. Hij vormt samen met de vertegenwoordigers van Kosovo en Servië een cruciaal stuk Europese geschiedenis.

Men onderhandelt over het laatste territoriale conflict van Europa en het is belangrijk voor de EU om te kunnen bewijzen dat zij het vermogen hebben om vrede te sluiten in hun achtertuin. Geen gemakkelijke opdracht, maar toch bereikt Cooper met de partijen een akkoord. Edita Tahiri - onderhandelaar voor Kosovo en vice-premier van de Republiek van Kosovo - en Borko Stefanovic - onderhandelaar voor Servië en politiek directeur van het Ministerie van Buitenlandse Zaken van Servië - nemen een tragisch verleden mee naar de onderhandelingstafel. Tot eventuele frustratie en ongeloof van Cooper: hij is erop gebrand om naar de toekomst te kijken en niet naar het traumatische verleden. Volgens hem zijn alle partijen erbij gebaat om het verleden achter zich te laten.

De kunst van het onderhandelen

Edita Tahiri wil vrijheid voor Kosovo, maar duidelijk lijkt dat Borko Stefanovic de onafhankelijkheid van Kosovo niet zal erkennen. De hakken van beide partijen staan strak in het zand, een gegeven dat ervoor zorgt dat onderhandelingen tergend langzaam lijken te gaan. Het feit dat de camera zo dichtbij de onderhandelingen aan tafel mag en kan komen, maakt het anders zo abstracte proces ineens bijzonder menselijk. Robert Cooper heeft daarentegen iets wat hij beide partijen kan bieden: het vooruitzicht van een EU-lidmaatschap.

Karen Stokkendal Poulsen zet de kijker direct in de kern van deze intensieve onderhandelingen. De inzet is hoog, maar ondanks de ernst van de besprekingen, is er ook ruimte voor humor en stijl aan de onderhandelingstafel. In The Agreement zijn alle belangrijke en emotionele momenten vastgelegd en laat daarmee zien dat onderhandelen en laveren tussen onmogelijke compromissen een kunst op zich is.